Η νεοφυής επιχείρηση KENOTOM ήταν από τις περιπτώσεις που ξεχώρισαν στο πρόσφατο Ελληνογερμανικό Φόρουμ Καινοτομίας με τίτλο «Η καινοτομία ως μοχλός ανάπτυξης – μία ελληνογερμανική συνεργασία», το οποίο πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος, μία συνδιοργάνωση του Ελληνογερμανικού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου και της πρεσβείας της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας.
Βασικό αντικείμενό της, η κατασκευή εξειδικευμένων ηλεκτρονικών για τα αυτοκίνητα, οι λεγόμενοι «εγκέφαλοι». Ηλεκτρολόγοι μηχανικοί οι συνιδρυτές της, κ. Φώτης Παντελιάδης και Τηλέμαχος Ματιάκης, απόφοιτοι του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης –ο κ. Ματιάκης και με διδακτορικό στη Γερμανία, όπου εργάστηκαν και οι δύο–παίρνουν την απόφαση να επιστρέψουν στην Ελλάδα. Ξεκινούν την εταιρεία τους στη Θεσσαλονίκη το 2014, τη χειρότερη –για τους περισσότερους τουλάχιστον– περίοδο. «Στην περίπτωσή μας ήταν η κατάλληλη χρονική στιγμή, όσο κι αν δεν ευνοούσε η κατάσταση στην πατρίδα. Αναμενόμενες οι αντιξοότητες, καθώς ήταν η πρώτη επιχειρηματική μας προσπάθεια, αν και κάπως “ενισχυμένες” λόγω της συγκυρίας», αρχίζει να λέει ο κ. Παντελιάδης, ο οποίος κατέχει και τη θέση του γενικού διευθυντή. «Από την ηλεκτρονική κλειδαριά στην πόρτα ή την αυτόνομη λειτουργία των υαλοκαθαριστήρων έως το ESP, το ABS και τους αερόσακους – τέτοια ενσωματωμένα συστήματα υπολογιστών υπάρχουν παντού μέσα στο σύγχρονο αυτοκίνητο. Είναι οι “εγκέφαλοι” που “οδηγούν” το αυτοκίνητο στο παρασκήνιο», εξηγεί ο κ. Ματιάκης.
Ποιας προέλευσης είναι εκείνοι που κυριαρχούν σήμερα στην παγκόσμια αγορά; Σύμφωνα με τον κ. Παντελιάδη, «τέτοιες συσκευές δεν αναπτύσσονται από τις ίδιες τις αυτοκινητοβιομηχανίες. Υπάρχει η σχετική εφοδιαστική αλυσίδα, οι “automotive electronic suppliers”. Για την κάλυψη των αναγκών στην παραγωγή ενός νέου μοντέλου αυτοκινήτου, συχνά οι μεγάλες εταιρείες αναθέτουν σε εξωτερικούς συνεργάτες εργασίες. Αυτή τη στιγμή, οι εταιρείες που κυριαρχούν στον κόσμο είναι πέντε –τρεις γερμανικές, μία στην Απω Ανατολή, μία στον Καναδά– εμείς συνεργαζόμαστε με κάποιες από αυτές τις πέντε, καθώς και άλλες του κλάδου».
Σχέση εμπιστοσύνης
Πόσο δύσκολο ήταν να εμπιστευθούν μία επιχείρηση 76 Ελλήνων στη Θεσσαλονίκη αυτά τα «μεγαθήρια» της αυτοκινητοβιομηχανίας, η οποία μάλιστα λειτουργεί στο 100% ως εξαγωγική; «Το ότι καταφέραμε τόσο γρήγορα να οικοδομήσουμε μία σχέση εμπιστοσύνης μαζί τους, σίγουρα οφείλεται στην ποιότητα της δουλειάς που τους παρέχουμε, καθώς και στο υψηλό επίπεδο των μηχανικών που απασχολούμε – παίρνουμε τους καλύτερους απόφοιτους του ΑΠΘ», επισημαίνει ο Τηλέμαχος Ματιάκης με τον συνιδρυτή της επιχείρησης να προσθέτει: «Η σχετική εργασιακή εμπειρία μας στο εξωτερικό, καθώς και το επαγγελματικό δίκτυο που είχαμε ήδη αποκτήσει, οπωσδήποτε λειτούργησε ενισχυτικά προς αυτή την κατεύθυνση».
Σχετικά με το κατά πόσον υπάρχει διασύνδεση των πανεπιστημίων με την αγορά εργασίας στην Ελλάδα, οι υπεύθυνοι της ΚΕΝΟΤΟΜ έχουν να πουν: «Ειδικά για τη Θεσσαλονίκη, οι εταιρείες που μπορούν να απορροφήσουν τους αποφοίτους είναι πολύ λίγες, με αποτέλεσμα να φεύγουν είτε για Αθήνα είτε ακόμη πιο συχνά, για το εξωτερικό. Αν εστιάσουμε στο επίπεδο κατάρτισης που προσφέρουν τα ελληνικά πανεπιστήμια, θα λέγαμε ότι είναι αρκετά υψηλό, αν και περισσότερο θεωρητικό. Οι σωστές θεωρητικές βάσεις, όμως, αν συνδυαστούν με την κατάλληλη καθοδήγηση, οδηγούν σύντομα τον νέο επιστήμονα στο να γίνει πραγματικά παραγωγικός. Ακούμε συχνά για το “απίστευτο engineering” της Γερμανίας – μύθος! Σίγουρα υπερτερούν εκεί σε εγκαταστάσεις, εργαστήρια, δεν παρέχουν όμως την εμβάθυνση στη θεωρία, πράγμα απαραίτητο».
Υπήρξε κρατική στήριξη στις μέχρι τώρα προσπάθειες της εταιρείας; «Μάλλον ουδέτερη ήταν η συνδρομή του κράτους», αποφαίνεται ο κ. Παντελιάδης, συνεχίζοντας: «Προσωπικά, με ενοχλεί που η προβολή της χώρας μας εξαντλείται στην πρωτογενή παραγωγή και στον τουρισμό, ενώ το μέλλον της πατρίδας μας βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, στην τεχνολογία. Πηγαίνουμε σε διεθνείς συναντήσεις, μοιράζουμε κάρτες μας και κανείς δεν ξέρει πως από το πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης βγαίνουν αξιόμαχοι επιστήμονες που μπορούν να συνδράμουν σε έργα που θα αλλάξουν τον κόσμο. Αντίθετα, τα τελευταία χρόνια, παρατηρούμε πως η Ρουμανία, η Σερβία, η Τσεχία, η Πολωνία έχουν φτιάξει όνομα ως “χώρες φιλικές προς την τεχνολογία”. Εμείς, όχι».
Υπάρχουν άλλοι ανασταλτικοί παράγοντες, οι οποίοι επηρεάζουν τον χώρο που δραστηριοποιείστε; «Συγκρίνοντας τις επαγγελματικές ενώσεις, οι αντίστοιχοι δικοί μας κλαδικοί σύνδεσμοι βρίσκονται “εν υπνώσει”. Επιπλέον, η έλλειψη εξειδικευμένων επιστημόνων στη χώρα μας, αποτελεί σοβαρό μείον. Με τη δυναμική που αποκτά η εταιρεία μας, χρειαζόμαστε περισσότερους έμπειρους συνεργάτες, οπότε αναγκαστικά στρεφόμαστε στο εξωτερικό. Θέλουμε οι κινήσεις μας να έχουν και ένα κοινωνικό πρόσημο – ο επαναπατρισμός εξειδικευμένων Ελλήνων είναι βασικό ζητούμενο, αν και δυστυχώς χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία ώς τώρα. Σκεφτείτε κάποιον 35-40 χρόνων, ο οποίος εργάζεται για παράδειγμα, στη Volvo. Είναι εγκατεστημένος στη Σουηδία με την οικογένειά του, έχει προνόμια, πώς θα του πούμε “γύρνα;”. Θα ήταν μεγάλο ρίσκο».
Φοιτητικά projects
Η ΚΕΝΟΤΟΜ, εκτός της ανάπτυξης μικρο-υπολογιστών για οχήματα, στηρίζει και φοιτητικά projects: «Είμαστε χορηγοί τεσσάρων ομάδων. Εντυπωσιαζόμαστε από τις επιδόσεις τους και βλέπουμε στα μέλη τους τους μελλοντικούς συναδέλφους μας», επισημαίνουν. Υπάρχει κάτι για το οποίο είστε υπερήφανοι; «Το να παρατηρούμε στο φανάρι τα αυτοκίνητα και να μετράμε εκείνα, στα οποία η εταιρεία μας έχει συμβάλει στο να είναι πιο άνετα, ασφαλή, φιλικά στο περιβάλλον. Εκεί λες “αξίζει!”».
Στο πρώτο Ελληνογερμανικό Φόρουμ Καινοτομίας παρέστησαν και τοποθετήθηκαν ο κοινοβουλευτικός υφυπουργός του ομοσπονδιακού υπουργού Παιδείας και Ερευνας Τόμας Ράχελ, ο πρέσβης της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας δρ Ερνστ Ράιχελ, η υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων Νίκη Κεραμέως, ο υφυπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Ιωάννης Τσακίρης. Στο πλαίσιο του Φόρουμ παρουσιάστηκε, τέλος, ο λογότυπος της συμμετοχής της Γερμανίας ως Τιμώμενης Χώρας στην 85η Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης τον Σεπτέμβριο του 2020.
