Oλοένα και πληθαίνουν οι φωνές οι οποίες – χωρίς να αμφισβητούν την αναγκαιότητα της πράσινης μετάβασης – επιμένουν στην ανάγκη η Ευρώπη να κατεβάσει ταχύτητες στην απόπειρα μίας ταχύτερης απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Επιχειρηματίες και στελέχη ενεργοβόρων βιομηχανιών θεωρούν υπέρμετρα φιλόδοξους τους στόχους που έχει θέσει η Κομισιόν για την ενεργειακή μετάβαση.
Οι καθυστερήσεις στην ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης και δικτύων μεταφοράς πράσινης ενέργειας σε συνδυασμό και με την απουσία ευρωπαϊκών κινήτρων για την υλοποίηση πράσινων επενδύσεων, εγείρει ζητήματα εφοδιασμού και κόστους για τις βιομηχανίες.
Τα τελευταία στοιχεία για τις εισαγωγές φυσικού αερίου της χώρας κατά το πρώτο τετράμηνο του 2024 έρχονται να επιβεβαιώσουν τις θέσεις των προαναφερόμενων παραγόντων αναδεικνύοντας τη σημασία του ορυκτού καυσίμου ως προς την ασφαλή μετάβαση στην εποχή της κλιματικής ουδετερότητας.
Σύμφωνα με το Green Tank που επικαλείται στοιχεία του ΔΕΣΦΑ οι εισαγωγές φυσικού αερίου αυξήθηκαν εντυπωσιακά.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι μεγαλύτεροι ενεργειακοί και βιομηχανικοί όμιλοι της χώρας μας επιδίδονται σε ασκήσεις «πράσινων» ισορροπιών προσπαθώντας να συμβιβάσουν τα… ασυμβίβαστα. Από τη μία την επίτευξη των στόχων της πράσινης μετάβασης και από την άλλη την βιωσιμότητα και την χρηματοδότηση των επενδυτικών τους σχεδίων, με την Κομισιόν σε αντίθεση με τις ΗΠΑ να μην βάζει το χέρι στην τσέπη για την διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.
Έκρηξη στην κατανάλωση αερίου στη βιομηχανία
Αν συγκρίνουμε το πρώτο τετράμηνο του 2024 με το αντίστοιχο του 2023, παρατηρήθηκε αύξηση στη βιομηχανία και τον ηλεκτρισμό στη χρήση φυσικού αερίου στην Ελλάδα. Η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση σημειώθηκε στη βιομηχανία (+208.5%, +2.24TWh), ενώ ακολούθησε ο ηλεκτρισμός (+22.1% ή +2.12 TWh). Τέλος, στα δίκτυα σημειώθηκε μείωση (-3.88% ή -0.22 TWh).
Όσον αφορά στην κατανομή της κατανάλωσης αερίου στις τελικές χρήσεις το πρώτο τετράμηνο του 2024, το μεγαλύτερο μερίδιο κατέχει ο ηλεκτρισμός με 11.7 TWh (ή 57.5%), μειωμένο κατά σχεδόν 2 ποσοστιαίες μονάδες συγκριτικά με το πρώτο τετράμηνο του 2023 (59.1%).
Μειωμένο εμφανίστηκε και το μερίδιο στα δίκτυα, αφού από 34.3% (ή 5.6 TWh) το πρώτο τετράμηνο του 2023, έπεσε στο 26.3% (ή 5.36 TWh). Η ανακατανομή των μεριδίων είναι αποτέλεσμα της μεγάλης αύξησης του μεριδίου της βιομηχανίας, το οποίο από 6.6% (ή 1.07 ΤWh) το πρώτο τετράμηνο του 2023, αυξήθηκε κατά σχεδόν 10 ποσοστιαίες μονάδες το 2024 (16.2% ή 3.3 ΤWh).
Σε κάθε περίπτωση, οι μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι της χώρας που καλούνται να δώσουν το «πράσινο» στίγμα τους στον δρόμο της ενεργειακής μετάβασης, διαμορφώνουν στρατηγικές και πλάνα με γνώμονα τον ρεαλισμό καθώς αν η πράσινη μετάβαση τρέξει με ταχύτητες φωτός, βάσει των μεγαλεπήβολων στόχων της Κομισιόν, η Ευρώπη κινδυνεύει να πυροβολήσει τα πόδια της.
Mytilineos
Η Mytilineos στην αιχμή του επενδυτικού της πλάνου περιλαμβάνει τις επενδύσεις, άνω των 2,5 δισ. ευρώ, σε ΑΠΕ. Η εταιρεία διαθέτει 845 MW σε λειτουργία και 1,538 GW σε φάση κατασκευής τα οποία θα έχουν ολοκληρωθεί στις 31 Δεκεμβρίου 2024.
Στο τέλος του 2024 η εταιρεία θα έχει σε λειτουργία έργα ΑΠΕ ισχύος 2,38 GW από τα οποία, κάποια θα διαθέσει στην αγορά εφόσον δοθούν ευκαιρίες. Από τα 500 εκ. επενδύσεων που προγραμματίζονται για το 2024 τα 400 εκ. θα κατευθυνθούν στην ανάπτυξη των ΑΠΕ.
Πρόσφατα έπεσαν υπογραφές μεταξύ της Mytilineos και της ΔΕΗ σε συμφωνία πλαίσιο για την ανάπτυξη και κατασκευή χαρτοφυλακίου φωτοβολταϊκών έργων μέχρι 2000MW σε Ιταλία, Βουλγαρία, Κροατία και Ρουμανία. Η αξία της συμφωνίας υπολογίζεται σε έως 2 δισ. ευρώ, με ορίζοντα υλοποίησης τα επόμενα τρία χρόνια.
«Βάλτε μυαλό»
Από την άλλη μεριά ο πρόεδρος και CEO της εταιρείας κ. Ευάγγελος Μυτιληναίος με κάθε ευκαιρία τονίζει την ανάγκη της στροφής των Βρυξελλών σε μία πιο ρεαλιστική προσέγγιση ως προς την πράσινη μετάβαση. Είναι χαρακτηριστική η τοποθέτηση του επιχειρηματία, στο συνέδριο του Κύκλου Ιδεών. «Η Ευρώπη θα επιβαρυνθεί υπέρμετρα με το κόστος της «πράσινης μετάβασης» εάν οι ευρωπαίοι πολιτικοί δεν βάλουν μυαλό και δεν συγχρονίσουν την ενεργειακή μετάβαση, την πράσινη μετάβαση με τις δυνατότητες της πραγματικής οικονομίας», τόνισε ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της MYTLINEOS.
Hellenic Energy
Η Helleniq Energy προσπαθεί να τρέξει την πράσινη μετάβαση… με σύνεση. Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Ανδρέας Σιάμισιης ανέφερε πρόσφατα στο Φόρουμ των Δελφών πως η εταιρεία θα επενδύσει 3-4 δισ. ευρώ την επόμενη δεκαετία στην ανάπτυξη των διυλιστηρίων. «Η μετάβαση θα έρθει, αλλά στο ενδιάμεσο της διαδρομής υπάρχουν τα ορυκτά καύσιμα όπως το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο, τα βιοκαύσιμα», σημείωσε.
Παράλληλα, επεσήμανε ως θετικό το γεγονός ότι πλέον η ενεργειακή μετάβαση χαρακτηρίζεται από περισσότερο ρεαλισμό, καθώς όπως υποστήριξε η προσέγγιση της χώρας για φυγή από τα ορυκτά καύσιμα προς τις ΑΠΕ υπήρξε μονοδιάστατη στο παρελθόν.
Ο κινητήρας και ο κίνδυνος… να πέσει το αεροπλάνο
Στο ίδιο μήκος κύματος, δεν είναι τυχαία η τοποθέτηση του διευθυντή Στρατηγικής της Motor Oil, Γιώργου Τριανταφύλλου ο οποίος στο Φόρουμ των Δελφών επεσήμανε ότι η ενεργειακή μετάβαση είναι σαν να «προσπαθείς να αλλάξεις κινητήρα ενός αεροπλάνου στη διάρκεια μιας πτήσης».
Για να πετύχει αυτό το δύσκολο εγχείρημα, εξήγησε, οι υπάρχοντες κινητήρες πρέπει να συνεχίσουν να μας κρατούν στον αέρα και να βεβαιωθούμε ότι και οι νέοι θα συνεχίσουν να μας κρατούν στον αέρα με ασφάλεια στο μέλλον. Ο όμιλος επενδύει 2,5 δισ. ευρώ για αυτή τη μετάβαση και παράλληλα 1,5 δισ. για την επέκταση της δυναμικότητας των υφιστάμενων υποδομών.
O Γενικός Διευθυντής της Hellenic Hydrogen (η κοινοπρακτική εταιρεία των Μotor Oil και ΔEH) κ. Δημήτρης Τριανταφυλλόπουλος σημείωσε πως η ενεργειακή μετάβαση δεν είναι sprint. «Καταλαβαίνω την πίεση από την κλιματική κρίση αλλά πρέπει να δούμε τη μεγάλη εικόνα. Τα αποτελέσματα δεν θα τα δούμε άμεσα αλλά μέσα σε λίγα χρόνια». Τόνισε ωστόσο ότι ένα από τα μεγαλύτερα στοιχήματα σήμερα είναι το υδρογόνο.
enaon EDA
Η enaon EDA, που ανήκει στην ιταλική Italgas στην Ελλάδα, τρέχει επενδυτικό πλάνο ύψους 770 εκατ. ευρώ για να κατασκευάσει δίκτυο φυσικού αερίου και να διασυνδέσει 110.000 κτίρια σε εννέα περιφέρειες και, για πρώτη φορά, και σε τέσσερα νησιά της χώρας.
Ο μαραθώνιος των ΑΠΕ
Υπενθυμίζεται πως σημαντική αύξηση στη διείσδυση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στην ηλεκτροπαραγωγή η οποία προτείνεται να φτάσει στο 87% έως το 2030 προβλέπουν οι νέοι στόχοι του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ).
Το νέο ΕΣΕΚ στοχεύει στο περαιτέρω «πρασίνισμα» της ηλεκτροπαραγωγής καθώς εκτός από τη μεγάλη διείσδυση των ΑΠΕ θέτει ως στόχο κατακόρυφη πτώση της κατανάλωσης φυσικού αερίου, από τις 11,9 TWh (τεραβατώρες) στις 5,6 TWh. Ωστόσο, διατηρεί σχεδόν σταθερή την ισχύ των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο φυσικό αέριο, όπως και την συνολική κατανάλωση αερίου για όλες τις χρήσεις.
Ενώ η μετάβαση στα καθαρά καύσιμα δείχνει να βαδίζει, αναπόφευκτα, σε πιο ρεαλιστικούς στόχους, παρατείνοντας τον χρόνο αξιοποίησης των υδρογονανθράκων, η Ρωσία, δύο χρόνια μετά τον γεωπολιτικό εκτροχιασμό στην Ουκρανία, παραμένει σημαντική προμηθεύτρια LNG στην Ευρώπη αποκομίζοντας τεράστια κέρδη.
Περισσότερα από δύο χρόνια μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, το ρωσικό φυσικό αέριο εξακολουθεί να ρέει προς την Ευρώπη.
Aπεξάρτηση από το αέριο… κόστους 1 τρισ. δολαρίων
Δεν είναι τυχαίο πως η βιομηχανία ορυκτών καυσίμων προβλέπεται να δαπανήσει περισσότερα από 1 τρισ. δολάρια παγκοσμίως την επόμενη δεκαετία για την παραγωγή φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές αγορές (σύμφωνα με την ανάλυση της Global Witness), γεγονός που καταδεικνύει πως ο δρόμος της απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα είναι στρωμένος με αγκάθια…
