Με ρυθμούς… χελώνας «τρέχει» η χώρα στην πράσινη μετάβαση. Παρά τις εξαγγελίες, τις προθέσεις και το επενδυτικό ενδιαφέρον, η αύξηση της διείσδυση «πράσινης» ενέργειας μέσω νέων έργων ΑΠΕ στο μείγμα της χώρας σκοντάφτει σε έλλειψη χώρου στο δίκτυο, με εκείνους που επένδυσαν σε έργα να βρίσκονται εγκλωβισμένοι ακόμα και για περισσότερο από 1,5 έτος προκειμένου να συνδεθούν στο δίκτυο. Μάλιστα, σύμφωνα με καταγγελίες, έργα που αντιστοιχούν στο 10% της εγκατεστημένης έως σήμερα ισχύος ΑΠΕ είναι έτοιμα και διαθέτουν όλες τις απαραίτητες άδειες και βεβαιώσεις και περιμένουν έως και 17 μήνες για να …μπουν στην πρίζα.
Όπως σημειώνει ο οικονομολόγος και Γενικός Γραμματέας της Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Παραγωγών Ηλεκτρικής Ενέργειας από Φωτοβολταϊκά, κ. Πέτρος Τσικούρας, οι αδικαιολόγητες καθυστερήσεις σύνδεσης φωτοβολταϊκών πάρκων στο δίκτυο έργων 1000 ΜW κοστίζουν όχι μόνο στους επενδυτές, που «δανείστηκαν και επένδυσαν 300 – 500 χιλιάδες ευρώ, ενώ ενεργειακές κοινότητες που δανείστηκαν 3 και 5 εκατ. ευρώ καλούνται να πληρώνουν τόκους και κεφάλαιο για επενδύσεις που παραμένουν ανενεργές με ευθύνη της Διοίκησης του ΔΕΔΔΗΕ».
Ενώ σημειώνει επίσης πως οι φωτοβολταϊκοί παραγωγοί προπληρώνουν μετρητοίς, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ το κόστος της σύνδεσης του φωτοβολταϊκού πάρκου τους. «Δηλαδή μπορεί και 15-16 μήνες μπροστά και όταν πλησιάζει η εκπνοή της Προθεσμίας ο ΔΕΔΔΗΕ επικαλείται ότι δεν υπάρχουν υλικά», υπογραμμίζει. Επιπρόσθετα, όμως, σημαντικό είναι το κόστος και για τους καταναλωτές καθώς «χάνονται» 1,5 δισ. «πράσινες» κιλοβατώρες σε ετήσια βάση που εφόσον έμπαιναν στην αγορά θα μπορούσαν να πιέσουν τις τιμές της χονδρικής προς τα κάτω.
Πιο αναλυτικά, όπως επισημαίνει ο ίδιος, πλέον 17 μήνες μετράνε φωτοβολταϊκοί σταθμοί κατασκευασμένοι συνολικής ισχύος 1.000 ΜW που παραμένουν ασύνδετοι στο δίκτυο. Όπως επισημαίνει μιλώντας στο BD, πρόκειται κυρίως για μικρά έργα, έως 500 kW που «δυσκολεύονται» να βρουν το χώρο που τους αναλογεί στο δίκτυο την ώρα που πολύ μεγάλα έργα συνδέονται σε «χρόνο ρεκόρ».
Αποδίδει, δε, «αδιαφορία ή σκοπιμότητα προκειμένου να μην έχουμε φθηνό ρεύμα» στους λόγους πίσω από τη σημερινή συνθήκη και στρέφεται κατά του ΔΕΔΔΗΕ αποδίδοντας αδικαιολόγητες καθυστερήσεις για έργα που έχει αναλάβει να υλοποιήσει στα δίκτυα. «Η παρούσα διοίκηση του ΔΕΔΔΔΗΕ πριν από δύο περίπου χρόνια έδωσε μεγάλο αγώνα να αναλάβει μονοπωλιακά την κατασκευή των έργων σύνδεσης των Φωτοβολταϊκών Πάρκων. Πάλεψε προκειμένου να μην επιτρέπεται σε καμία ιδιωτική εταιρεία να μπορεί να κατασκευάσει έργα Δικτύου κατόπιν ανάθεσης από τους μικρομεσαίους επενδυτές Φ/Β, παρά μόνο Ο ΔΕΔΔΗΕ.
Δεν είχε την ικανότητα να δει ότι αδυνατούσε να αναλάβει αυτό το πολύ καίριο έργο; τα μεγέθη τα είχε μπροστά της ή μήπως ήθελε να μπλοκάρει τη σύνδεση των Μικρών Φωτοβολταικών;» αναφέρει σε ανοικτή επιστολή, τονίζοντας πως οι μεγάλες καθυστερήσεις που έχουν ανεβάσει κατά 4-7 μήνες τον χρόνο που μεσολαβεί μεταξύ της Αποδοχής των Όρων Σύνδεσης από τους Παραγωγούς και την Υπογραφή της Σύμβασης Σύνδεσης μεταξύ ΔΕΔΔΗΕ και παραγωγού αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό ακριβώς σε αυτή την «μονοπωλιακή ανάληψη των έργων» από τον Διαχειριστή.
«Δεν μπορεί η Διοίκηση του ΔΕΔΔΗΕ να επικαλεστεί έλλειψη Προσωπικού. Τα έργα σύνδεσης των φωτοβολταϊκών δεν κατασκευάζονται από συνεργεία του ΔΕΔΔΗΕ, αλλά από υπεργολάβους του. Είναι αδιανόητο λοιπόν γιατί η Διοίκηση του ΔΕΔΔΗΕ δε συνάπτει Συμβάσεις, δεν οργανώνει περισσότερους υπεργολάβους να εκτελέσουν τα έργα που έχουν συσσωρευτεί. Έχουμε βαρεθεί με την καραμέλα της δυσκολίας προσλήψεως προσωπικού μέσω ΑΣΕΠ. Αλλά εδώ δεν ισχύει ούτε αυτή! Υπάρχει υποχρέωση ΑΣΕΠ στην επιλογή των Υπεργολάβων» τονίζει ενώ σημειώνει ότι η Ομοσπονδία έχει πιέσει προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα σε παραγωγούς συλλογικά να μπορούν να αναλαμβάνουν οι ίδιοι την δημιουργία απαραίτητων υποσταθμών προκειμένου να ολοκληρωθούν τα έργα, επιλογή, που ωστόσο είναι ιδιαίτερα κοστοβόρα. Μιλώντας ειδικά για τη βόρεια Ελλάδα τονίζει ότι σημαντικό πρόβλημα αντιμετωπίζουν οι νομοί της Κοζάνης, Πιερίας και Χαλκιδικής.
Αναβρασμός και παρέμβαση της ΡΑΕ
Η αγορά παραμένει σε αναβρασμό μεγάλο διάστημα τώρα θέτοντας ζητήματα διαφάνειας στην κάλυψη του χώρου στο δίκτυο που φαίνεται πως «ρίχνει» τους μικρούς παραγωγούς. Καταγγελίες σε σχέση με την απόδοση του χώρου του δικτύου υπήρξαν το τελευταίο διάστημα αναφορικά με την πορεία διαγωνισμών για 400ρια φωτοβολταϊκά σε Κρήτη και Πελοπόννησο που οδήγησε τη ΡΑΕ στο «πάγωμα» των διαδικασιών προκειμένου ειδικός εμπειρογνώμονας να ερευνήσει το πώς «έτρεξαν» οι διαγωνισμοί και αν υπήρξαν παρατυπίες που οδήγησαν στην κάλυψη του χώρου από λίγους. Οι καταγγελίες ακόμα και από επίσημους φορείς έκαναν λόγο για παρατυπίες και «τρύπες» στον διαγωνισμό ενώ ειδικά για τον διαγωνισμό στην Πελοπόννησο η ειδική πλατφόρμα «έπεσε» δημιουργώντας ερωτηματικά για τα αποτελέσματα. Όταν ολοκληρωθεί η έρευνα το πόρισμα της ΡΑΕ θα καταλήξει στο εάν πρέπει να ακυρωθούν οι διαγωνισμοί. Το θέμα, μάλιστα, πήρε και πολιτικές προεκτάσεις με τον ΣΥΡΙΖΑ να καταθέτει ερώτημα στη Βουλή προκειμένου να ξεκαθαριστεί τι συνέβη.
Το ζήτημα των δικτύων ως τροχοπέδη στην πορεία προς την αύξηση εγκαταστάσεων ΑΠΕ στη χώρα δεν είναι πρώτη φορά που τίθεται και αποδίδονται ευθύνες στους Διαχειριστές ευθύνες για την σημερινή κατάσταση στη χώρα που φαίνεται να μην μπορεί να «τρέξει» τα έργα με τις ταχύτητες που θέλουν οι σχετικές εξαγγελίες. Όπως χαρακτηριστικά είχε σημειώσει μιλώντας στο BD o Αναπληρωτής Καθηγητής στο ΕΜΠ και Τομεάρχης Ενέργειας, ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, Χάρης Δούκας, τα δίκτυα αποτελούν μία «βραδυφλεγή βόμβα» για την ενεργειακή μετάβαση καθώς ο ηλεκτρικός χώρος για τη σύνδεση νέων έργων ΑΠΕ είναι ελάχιστος. «Αυτό ισχύει τόσο για το Δίκτυο Διανομής όσο και για το Σύστημα Μεταφοράς. Τα Προγράμματα Ανάπτυξης των δύο Διαχειριστών πρέπει να ενισχυθούν και να επιταχυνθούν. Οι ρυθμοί που ακολουθούν είναι πάρα πολύ αργοί. Δε συνάδουν με την εποχή και τις ανάγκες της» είχε τονίσει σημειώνοντας πως η μειωμένη ανάπτυξη των δικτύων εξυπηρετεί τους λίγους και ισχυρούς, που έχουν προνομιακή πρόσβαση στον ηλεκτρικό χώρο, και «χτυπάει» τους απλούς πολίτες, που είναι τελικά αποκλεισμένοι από την αγορά ενέργειας.
Ειδικά για τον ΑΔΜΗΕ είχε αφήσει ανοιχτές αιχμές για την αποτελεσματικότητα του Διαχειριστή σημειώνοντας πως «είναι σαφές πως η είσοδος Κινέζων επενδυτών στο σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας δεν έφερε τα επιθυμητά αποτελέσματα. Ακόμα χειρότερα με το δίκτυο διανομής, όπου το fund που μπήκε στη μετοχική σύνθεση δεν έχει προσφέρει την αναβάθμιση του δικτύου που αναμένονταν. Εκ του αποτελέσματος, φαίνεται πως αυτές οι μετοχοποιήσεις των δικτύων σε αυτή την τόσο κρίσιμη συγκυρία δεν αποδίδουν. Ο μόνος τρόπος πιστεύω πως είναι να έχει το κράτος τον πλήρη έλεγχο και την πλήρη δυνατότητα κινήσεων. Αλλιώς δεν μπορούν να προχωρήσουν οι τεράστιες επενδύσεις που απαιτούνται στον χρόνο που πρέπει».
