Κρίσιμο ρόλο στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης μπορεί να διαδραματίσει η Ελλάδα στο πλαίσιο του επανασχεδιασμού του ενεργειακού χάρτη μετά τη σταδιακή απομόνωση της Ρωσίας. Κάτι τέτοιο μπορεί να επιτευχθεί, εφόσον βελτιώσει την ενεργειακή της αποδοτικότητα, αυξήσει τις δυνατότητες παραγωγής ενέργειας μέσα από επενδύσεις σε ΑΠΕ και ενισχύσει τις διεθνείς ηλεκτρικές διασυνδέσεις αλλά και τις διασυνδέσεις φυσικού αερίου.
Με αυτόν τον τρόπο, η Ελλάδα μπορεί να γίνει κόμβος μεταφοράς οικονομικής πράσινης ενέργειας προς την Ευρώπη και να τριπλασιάσει μέσα στην επόμενη 10ετία τις εξαγωγές ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου. Την ίδια στιγμή, η αύξηση της ενεργειακής αυτονομίας της χώρας έως το 2030 μέσα από τις παραπάνω κινήσεις θα μπορούσε να αποφέρει σημαντικά οφέλη στο ΑΕΠ της τάξεως των 2,5 έως 3,5 δισ. ετησίως.
Σύμφωνα με μελέτη της διεύθυνσης οικονομικής ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας, η ενεργειακή εξάρτηση της χώρας από εισαγωγές ενέργειας είναι υψηλή καθώς η Ελλάδα παράγει μόλις το 25% της ενέργειας που καταναλώνει (έναντι 43% στην Ε.Ε.). Αυτή η ενέργεια αφορά ΑΠΕ και δευτερευόντως λιγνίτη. Μάλιστα, λόγω της υψηλής εξάρτησης από εισαγωγές ενέργειας, η Ελλάδα για όσο διαρκεί η κρίση καταγράφει υψηλές τιμές ενέργειας. Αυτές είναι 250% πάνω από τον μέσο όρο της 5ετίας κατά το 9μηνο του 2022. Παράλληλα, σημαντικές είναι οι εισαγωγές φυσικού αερίου, που καλύπτουν το 22% των ενεργειακών αναγκών, ενώ πηγή αβεβαιότητας αποτελεί η εξάρτηση της χώρας από τη Ρωσία.
Οπως αναφέρει η μελέτη της ΕΤΕ, με την Ευρώπη να βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού σε περίπτωση διακοπής των ροών από τη Ρωσία, η Ελλάδα έχει πρόσβαση σε πηγές υποκατάστασης. Επίσης, ο ανασχεδιασμός του ενεργειακού χάρτη μακροπρόθεσμα μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για την Ελλάδα, αρκεί η χώρα να βελτιώσει την ενεργειακή της αποδοτικότητα κατά 20% αλλά και να αυξήσει την παραγωγή ενέργειας μέσα από επενδύσεις έως 25 δισ. ευρώ για την αποτελεσματική διείσδυση των ΑΠΕ στο ενεργειακό της μείγμα.
H Eλλάδα είναι σε τροχιά αξιοποίησής τους με στόχο να καλύψουν το 70% της ηλεκτροπαραγωγής το 2030 από 40% το 2021. Παράλληλα, με τις προγραμματιζόμενες ηλεκτρικές διασυνδέσεις της Ελλάδας με βαλκανικές και μεσογειακές χώρες ύψους περίπου 7 δισ. ευρώ, η δυνατότητα της χώρας να εισάγει και να εξάγει ηλεκτρική ενέργεια εκτιμάται ότι μέσα στην επόμενη δεκαετία θα τριπλασιαστεί.
Επενδυτικές ευκαιρίες δημιουργούνται και σε μία δεύτερη κατηγορία διασυνδέσεων που αφορούν το φυσικό αέριο, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται οι συνθήκες για να μετατραπεί η Ελλάδα σε κόμβο μεταφοράς οικονομικής πράσινης ενέργειας. Με βάση τα παραπάνω, η σημαντική επίδραση στην κατανάλωση από την άνοδο της αποδοτικότητας, σε συνδυασμό με τις επενδύσεις σε παραγωγή ΑΠΕ και διεθνείς διασυνδέσεις (συνολικού ύψους 35 δισ. ευρώ) θα επιτρέψουν τη μετάβαση σε ένα πράσινο μείγμα ενέργειας.
