του Νίκου Αβουκάτου
Ένα δίκτυο μέτρησης των αιωρούμενων σωματιδίων, αποτελούμενο από 15 σταθμούς, διαθέτει η πόλη της Πάτρας εδώ και δύο χρόνια. Με τη λειτουργία τους καταγράφεται και παρουσιάζεται σε πραγματικό χρόνο η συγκέντρωση των σωματιδίων και του δείκτη ποιότητας αέρα.
Το δίκτυο αυτό αποτελεί μοναδική περίπτωση στην Ελλάδα και έρχεται σε συνέχεια άλλων σημαντικών μελετών για την περιοχή που έχει πραγματοποιήσει το Πανεπιστήμιο Πατρών και το Ινστιτούτο Επιστημών Χημικής Μηχανικής.
Πιο, συγκεκριμένα με το σύστημα «ΑΙΘΕΡΑΣ» καταγράφεται ανά λεπτό η συγκέντρωση του συνόλου των σωματιδίων (με διάμετρο μέχρι 10 μικρόμετρα) αλλά και των μικρών και των πολύ μικρών (με διάμετρο μέχρι 1 μικρόμετρο) σωματιδίων που έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία των πολιτών.
Ακόμη, έχουν εγκατασταθεί σταθμοί στην Πάτρα που δεν έχουν δημοσιοποιηθεί και αφορούν την εγκατάσταση:
α) διπλών σταθμών σε κάποιες περιοχές ώστε να ελέγχεται συνεχώς η αξιοπιστία και η καλή λειτουργία των οργάνων,
β) σταθμών στο εσωτερικό και εξωτερικό κατοικιών για να μελετηθεί η επιβάρυνση από τα αιωρούμενα σωματίδια στον εσωτερικό χώρο και σε σχέση με τις υπάρχουσες εξωτερικές συνθήκες,
γ) την εγκατάσταση πιλοτικών σταθμών και δικτύων σε άλλες περιοχές.
«Σε όλες τους σταθμούς μέτρησης εμφανίζονται σαφώς αυξημένες συγκεντρώσεις τον χειμώνα και κατά τις απογευματινές/πρώτες βραδινές ώρες. Πέρα από τη δεδομένη και σημαντική επιβάρυνση από την καύση ξύλων, είναι υπό μελέτη και η συνεισφορά άλλων πηγών αέριας ρύπανσης από τοπικές ή μακρινές πηγές», τόνισε ο Ανδρέας Καζαντζίδης, διευθυντής του Εργαστηρίου Φυσικής της Ατμόσφαιρας του Πανεπιστημίου Πατρών.
Παρ’ όλα αυτά, το δίκτυο χρειάζεται περισσότερους σταθμούς για να καλύψει περιοχές ειδικά στο κέντρο και τη νότια πλευρά της πόλης, οι οποίες φαίνεται να έχουν και τη μεγαλύτερη επιβάρυνση σε αιωρούμενα σωματίδια.
Οι μετρήσεις των σταθμών του δικτύου παρουσιάζονται ανά 10 λεπτά στην ιστοσελίδα patrasair.gr με απλό και φιλικό τρόπο προς τους ενδιαφερόμενους. Μπορεί να δει κάνεις τις τελευταίες μετρήσεις αλλά και τις διακυμάνσεις μέσα στο τελευταίο 24ωρο και 7ήμερο.
«Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται η ενημέρωση για τα αιωρούμενα σωματίδια, η ανάπτυξη περιβαλλοντικής συνείδησης, η πρόληψη και η προστασία από τις επιπτώσεις.Με τον ίδιο τρόπο ενημερώνονται και οι φορείς που έχουν ως αρμοδιότητα τη παρακολούθηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην Πάτρα» ανέφερε ο κ. Καζαντζίδης.
Επίσης, στην ιστοσελίδα patrasair.gr μπορεί κανείς να δει και τις παλαιότερες μετρήσεις μέσω της ιστοσελίδας http://getopendata.eu/bi/AETHER/.
«Μπορεί κανείς να διαλέξει τη χρονική περίοδο, το μέγεθος των αιωρούμενων σωματιδίων και τον σταθμό και να δει όλες τις μετρήσεις, τις ημέρες και τις ώρες με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση, ώστε να έχει άμεση επισκόπηση των συνθηκών στην Πάτρα. Η βάση δεδομένων εμπλουτίζεται κατά διαστήματα με νέα δεδομένα, μετά από την ανάλυση και αξιολόγηση των μετρήσεων των σταθμών», ανέφερε ο Παναγιώτης Συμεωνίδης, Δρ. Φυσικός-Περιβαλλοντολόγος, κατά την παρουσίαση του ΑΙΘΕΡΑ ως ένα παράδειγμα καλής πρακτικής, στη διάρκεια της εναρκτήριας εκδήλωση του ευρωπαϊκού έργου LIFE ASTI, που πραγματοποιήθηκε πριν από λίγες ημέρες στη Θεσσαλονίκη.
«Είμαστε ευχαριστημένοι με την αξιοπιστία και την ποιότητα των δεδομένων του δικτύου. Ο συνδυασμός λήψης αξιόπιστων μετρήσεων με αυστηρά επιστημονικές μεθόδους αξιολόγησης και την παρουσίαση των αποτελεσμάτων σε πραγματικό χρόνο μέσα από την ιστοσελίδα, έχει οδηγήσει στην αποδοχή του ΑΙΘΕΡΑ ως μια αξιόπιστη πηγή πληροφόρησης για τις συνθήκες ποιότητας αέρα», υπογράμμισε ο κ. Καζαντζίδης.
Στο Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας του Τμήματος Φυσικής (www.atmosphere-upatras.gr), λήφθηκε πριν από δύο χρόνια η απόφαση να εγκατασταθεί ένα σύστημα μέτρησης και ενημέρωσης του κοινού για τις τρέχουσες συνθήκες ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Για τον εξοπλισμό, ζητήθηκε η συμμετοχική χρηματοδότηση από τους πολίτες, μια διαδικασία που είναι διεθνώς γνωστή ως crowdfunding.
