30 Μαρτίου 2018: O διακεκριμένος αστροφυσικός της NASA, ακαδημαϊκός, και πλέον πρόεδρος του νεοσύστατου Ελληνικού Διαστημικού Οργανισμού Δρ. Σταμάτης Κριμιζής μιλάει στο Corallia για τη δυναμική της Ελλάδας στο χώρο του Διαστήματος και δίνει συμβουλές στους νέους που θέλουν να ασχοληθούν με τον κλάδο.
Corallia: Το προηγούμενο διάστημα, πραγματοποιήθηκε η ανακοίνωση του ΕΛΔΟ. Ως πρόεδρος του ΔΣ μπορείτε να μας πείτε τι ακριβώς σημαίνει αυτό για την Ελλάδα και το διαστημικό οικοσύστημα στην Ελλάδα;
Σ. Κριμιζής: Το όραμα του οργανισμού είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ελλάδας στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα με την προώθηση της χρήσης τεχνολογιών αιχμής στους τομείς της Διαστημικής Τεχνολογίας και επιστήμης αλλά και γενικότερα σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Μεταξύ των στόχων του ΕΛΔΟ βρίσκεται και η κεφαλαιοποίηση της υψηλής τεχνολογίας, τα πνευματικά επιτεύγματα και οι επιχειρησιακές δραστηριότητες που είναι διαθέσιμες στην Ελλάδα, διότι η χώρα διαθέτει και τεχνολογία και επιτεύγματα και δραστηριότητες. Στόχος μας επίσης, είναι να αναζητήσουμε και να προωθήσουμε προγράμματα και έργα σχετικά με τις διαστημικές δραστηριότητες που έχουν μεγάλες δυνατότητες αξιοποίησης στην έρευνα, στην τεχνολογία, στην άμυνα, στο περιβάλλον, στη γεωργία, αλλά και γενικότερα σε κάθε οικονομικό κλάδο με σημασία για τη χώρα.
Corallia: Η Ελλάδα, μία μικρή χώρα, μπορεί να ανταπεξέλθει στον παγκόσμιο ανταγωνισμό στον τομέα του διαστήματος; Ποια είναι τα δυνατά σημεία στον ερευνητικό ιστό και στη βιομηχανία στη χώρα μας;
Σ. Κριμιζής: Η Ελλάδα έχει ορισμένες νησίδες αριστείας, όπως πάρα πολύ καλούς επιστήμονες και μηχανικούς, οι οποίοι βρίσκονται στην αιχμή του δόρατος, σε πανεπιστήμια, σε ερευνητικά κέντρα, στις εταιρείες. Μπορούμε να κάνουμε πολλά πράγματα. Για παράδειγμα γνωρίζω ότι έχουμε μικρές εταιρείες που φτιάχνουν microchips, τα οποία είναι πάρα πολύ εξειδικευμένα, όπως η Alma Technologies. Επίσης έχουμε δυνατότητες στην ανάπτυξη λογισμικού και πολλές εφαρμογές γύρω από αυτό. Υπάρχουν μεγάλες δυνατότητες εφαρμογών σε διάφορα επίπεδα. Μπορεί κανείς χωρίς πρόβλημα, να χρησιμοποιήσει τα κεφάλαια αυτά στον ερευνητικό ιστό και τη βιομηχανία της χώρας. Έχουμε ήδη βρει και θα συνεχίσουμε να αναζητάμε, εστιασμένες (niche) περιοχές, οι οποίες παραμένουν ανεκμετάλλευτες έως σήμερα. Στόχος είναι να προσπαθήσουμε να δημιουργήσουμε και να προσφέρουμε νέα προϊόντα.
Corallia: Η εξερεύνηση του διαστήματος μπορεί να λειτουργήσει ως ισχυρό κίνητρο για την ανάπτυξη των επόμενων γενεών επιστημόνων και μηχανικών. Ποιο είναι το όραμα σας για τον ΕΛΔΟ αναφορικά με αυτό;
Σ. Κριμιζής: Η πρώτη μας δουλειά είναι να δημιουργήσουμε έναν Οργανισμό, ο οποίος να είναι στην αιχμή του δόρατος με χαρακτηριστικά τα 3Α: την Αξιοκρατία, την Αριστεία και την Αξιολόγηση και φυσικά το ήθος. Αυτά τα χαρακτηριστικά πρέπει να υπάρχουν σε κάθε οργανισμό στη χώρα και ιδιαίτερα σε μία υπηρεσία που δημιουργήθηκε από το μηδέν. Θεωρώ ότι οι αρχές αυτές είναι ένας βασικός παράγοντας που θα προσελκύσει τους μηχανικούς, οι οποίοι θεωρούν ότι η αξιοκρατία δεν υπάρχει σε αυτή τη χώρα. Και όταν τους δείξουμε ότι υπάρχει ένας οργανισμός που υπηρετεί και βασίζεται σε αυτές τις αρχές και επιπλέον, προωθεί την καινοτομία, θα επιτρέψει στους νέους ανθρώπους της χώρας μας να συγκεντρώσουν τις προσπάθειές τους στη χώρα. Αυτή η συνθήκη θα προσελκύσει επενδύσεις στη χώρα και θα δημιουργηθούν πολλές νέες θέσεις εργασίας. Αυτό είναι το όραμά μας αναφορικά με τους νέους Έλληνες που εκπαιδεύονται στη χώρα.
Corallia: Τι θα συμβουλεύατε κάποιον που ξεκινάει τώρα σε αυτόν το χώρο; Ένα μαθητή που θέλει να σπουδάσει κάτι σχετικό, ένα νέο που αναζητά εργασία στον τομέα ή που θα ήθελε να ανοίξει τη δική του επιχείρηση;
Σ. Κριμιζής: Νομίζω ότι υπάρχει μια ποικιλία δεδομένων, από συστήματα τα οποία είναι ήδη λειτουργικά και παρέχουν δεδομένα σχετικά με την παρατήρηση της Γης (Earth Observation), όπως η πλοήγηση και η γεωργία, αλλά υπάρχουν και πολλά υποσυστήματα, τα οποία κάλλιστα μπορούν να καλύψουν οι εγχώριες εταιρείες και να συναγωνιστούν παγκοσμίως. Νομίζω ότι υπάρχουν μεγάλες δυνατότητες σε αυτό το πεδίο. Επιπλέον, έχουμε και σημαντικές ανακαλύψεις στην ανάλυση των δεδομένων στη βασική επιστήμη της Γης και του Διαστήματος. Αυτές είναι περιοχές στις οποίες η ελληνική βιομηχανία και η έρευνα μπορούν να προσφέρουν άμεσα.
Corallia: Ποια είναι τα πρώτα βήματα που θα επιχειρήσετε στον ΕΛΔΟ και πού θα θέλατε να έχει φτάσει ο ΕΛΔΟ σε 2 και 5 χρόνια από τώρα;
Σ. Κριμιζής: Αναγκαστικά το πρώτο βήμα για μία Εταιρεία του Δημοσίου, που δεν προ-υπήρχε, είναι η οργάνωσή της. Στο πρώτο κιόλας Διοικητικό Συμβούλιο καταλάβαμε πόσο δύσκολο είναι να αρχίσει κανείς την άμεση λειτουργία, δίχως να συλλέξει τα βασικά στοιχεία του Δημοσίου, όπως ΑΦΜ, δήλωση στην εφορία ή δήλωση έδρας. Υπάρχει μια σειρά από αυτές τις διοικητικές ρυθμίσεις που πρέπει να γίνουν γρήγορα, οι οποίες στις περισσότερες περιπτώσεις ο ορίζοντας είναι 2-3 μήνες. Όποτε το πρώτο βήμα είναι η οργάνωση της εταιρείας βασισμένη στα καλύτερα πρότυπα. Πού θα θέλαμε να φτάσουμε σε δύο χρόνια-όση ακριβώς είναι και η διάρκεια της θητείας του ΔΣ; Προσωπικός μου στόχος, αλλά και ολόκληρου του ΔΣ, είναι να φτιάξουμε ένα πρότυπο σύγχρονης υπηρεσίας με μία διοίκηση, η οποία είναι άψογη, τεχνολογικά προηγμένη και ηθικά άμεμπτη, ακολουθώντας τις αρχές που ανέφερα πριν. Πρόκειται για αξίες που στην Ελλάδα έχουν διαβρωθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες. Τα 5 χρόνια είναι πέραν του δικού μου ορίζοντα, αλλά αυτό που θα ήθελα να δω είναι προγράμματα και συμμετοχές σε πολλές αποστολές της ESA και ενεργή συμμετοχή σε άλλους οργανισμούς, όπως το Meteosat. Με λίγα λόγια, να έχουμε πράγματι ένα μέρος της πίτας στις αποστολές, οι οποίες είναι στην αιχμή του δόρατος των οργανισμών, με τις οποίες συνεργαζόμαστε στην Ευρώπη, αλλά και σε άλλες χώρες. Και βέβαια πρέπει να υπάρχουν έσοδα και προϋπολογισμός, καθώς πρόκειται για ένα σημαντικό παράγοντα, ώστε να πετύχουμε όσα θέλουμε, π.χ. να φτάσουμε στο σημείο, εάν χρειαστεί να χρησιμοποιήσουμε δικά μας δεδομένα να είμαστε σε θέση να φτιάξουμε έναν ελληνικό δορυφόρο.
Corallia: Πώς νιώθετε που η Ελλάδα αποκτά πλέον και επισήμως, από μεριάς της πολιτείας, ενεργό δράση στον τομέα του Διαστήματος και πώς νιώθετε που επιλεγήκατε για να συμμετάσχετε άμεσα σε αυτό το εγχείρημα;
Σ. Κριμιζής: Οπωσδήποτε το θεωρώ ως ένα πολύ σημαντικό βήμα στον εκσυγχρονισμό της χώρας. Είναι ένα θέμα στο οποίο είμαστε ουραγοί, το συζητάμε τα τελευταία 30 χρόνια ,αλλά δεν είχε πραγματοποιηθεί και είμαι πολύ ευτυχής που τελικά έγινε αυτό το σημαντικό βήμα. Τώρα, βέβαια, πρέπει να το υλοποιήσουμε σωστά. Όσον αφορά την επιλογή μου για τη θέση του Προέδρου ΔΣ του ΕΛΔΟ, τη θεωρώ τιμητική, αλλά θα προτιμούσα να υπήρχε αρκετό τεχνικό βάθος και διοικητική εμπειρία, ώστε να μπορούσε η χώρα να επιλέξει έναν πολύ νεώτερο από εμένα. Ελπίζω ότι στο μέλλον θα είμαστε σε θέση να έχουμε περισσότερες επιλογές.
Βιογραφία: Ο Δρ. Σταμάτης Κριμιζής είναι ακαδημαϊκός-διαστημικός επιστήμονας με διακεκριμένη επαγγελματική σταδιοδρομία ως εκπαιδευτικός και πρωτοπόρος ερευνητής, με πειράματα στα σπουδαιότερα διαστημικά προγράμματα των Η.Π.Α. και της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας. Γεννήθηκε στον Βροντάδο της Χίου το 1938. Φοίτησε στα Πανεπιστήμια της Μινεσότα (Πτυχίο Φυσικής, 1961) και της Αϊόβα (μεταπτυχιακή εξειδίκευση M.Sc. 1963, διδακτορική διατριβή 1965) των ΗΠΑ. Εργάστηκε ως καθηγητής της Σχολής Φυσικής και Αστρονομίας του Πανεπιστημίου της Αιόβα και το 1968 ανέλαβε την ηγεσία της Ομάδας Διαστημικής Φυσικής και Διαστημικών Οργάνων στο Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής (Applied Physics Laboratory) του Πανεπιστημίου Johns Hopkins. Είναι μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Το 1980 διορίστηκε Επικεφαλής Επιστήμονας στο Τμήμα Διαστημικής, όπου και ανέλαβε Διευθυντής το 1991. Από τη θέση αυτή διηύθυνε τις δραστηριότητες 600 περίπου επιστημόνων, μηχανικών και άλλου τεχνικού προσωπικού και προσωπικού υποστήριξης. Από τον Απρίλιο του 2004 είναι Επίτιμος Διευθυντής. Εκλέχθηκε Ακαδημαϊκός στη νεοϊδρυθείσα έδρα «Επιστήμη του Διαστήματος» της Ακαδημίας Αθηνών τον Νοέμβριο του 2004, και πρόεδρος της Τάξεως Θετικών Επιστημών για το 2007. Τον Δεκέμβριο του 2006 ανέλαβε Εθνικός Εκπρόσωπος της Ελλάδος στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος και πλέον διατελεί ως πρόεδρος του Ελληνικού Διαστημικού Οργανισμού.
