Τα μυστικά για το νέο Εξοικονομώ

Περί το 15% του κτιριακού αποθέματος της χώρας θα αναβαθμιστεί ενεργειακά έως το 2030 μέσω του νέου προγράμματος «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ-ΑΥΤΟΝΟΜΩ» που θα βγει στον αέρα τον Νοέμβριο και θα εξυπηρετεί χιλιάδες ιδιοκτήτες. Ηδη έχουν εξασφαλιστεί πόροι ύψους 850 εκατ. ευρώ, ενώ πλέον «ανοίγει» περαιτέρω η γκάμα επιλέξιμων παρεμβάσεων.

Συγκεκριμένα, νοικοκυριά με εισόδημα έως 20.000 ευρώ θα λάβουν μέγιστο ποσοστό επιχορήγησης 85% ενώ οικογένειες που λαμβάνουν μέχρι 120.000 ευρώ τον χρόνο θα επιδοτηθούν έως και 55%.

Η δράση που αποτελεί μετεξέλιξη του «Εξοικονόμηση Κατ’ Οίκον», θα ξεκινήσει από τις 2 Νοεμβρίου με την πρώτη κατηγορία περιφερειών και σταδιακά εντός του μήνα θα προχωρήσει και στις υπόλοιπες. Τα ποσοστά επιδοτήσεων, οι επιλέξιμες δαπάνες αλλά και τα εισοδηματικά κριτήρια προκειμένου κάποιος να συμμετάσχει είναι ευνοϊκότερα συγκριτικά με τα προηγούμενα δεδομένα, ενώ στο… παιχνίδι μπαίνουν ευνοϊκότεροι όροι και για τις πολυκατοικίες.

Φυσικά πρόσωπα

Δικαιούχοι είναι φυσικά πρόσωπα με εμπράγματο δικαίωμα (πλήρους κυριότητας/επικαρπίας/ψιλής κυριότητας) σε επιλέξιμη κατοικία και εφόσον πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια ενίσχυσης. Για νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος (ατομικό εισόδημα έως 10.000 ευρώ ή οικογενειακό έως 20.000 ευρώ) το βασικό ποσοστό επιχορήγησης είναι 65%, στο οποίο προστίθεται 10% ως «ρήτρα κορονοϊού» για τη διετία 2020-2021 και επιπλέον 10% για κτίρια χαμηλής ενεργειακής κατάταξης (Ζ/Η) εφόσον η κατοικία αναβαθμιστεί τουλάχιστον σε ενεργειακή κατηγορία Β. Για τις λιγνιτικές περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης προστίθεται επιπλέον 10%, οπότε στις περιοχές αυτές η επιχορήγηση φθάνει μέχρι 95%.

Παράλληλα, αλλάζει το σύστημα διαχείρισης του προγράμματος, καθώς η πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων θα είναι διαρκώς ανοιχτή από το 2021 ή θα υπάρχουν τακτικοί κύκλοι ανά τρίμηνο. Οπως έγινε γνωστό, για πρώτη φορά εκτός από τις παρεμβάσεις για μόνωση, αναβάθμιση του συστήματος θέρμανσης-ψύξης κ.λπ., το πρόγραμμα θα ενισχύει και επενδύσεις για ενεργειακή αυτονόμηση του κτιρίου (συστήματα ΑΠΕ, αποθήκευση ενέργειας), υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, συστήματα έξυπνου φωτισμού και απομακρυσμένου ελέγχου των συστημάτων του κτιρίου, αναβάθμιση του ανελκυστήρα.

Ελκυστικό

«Αυτό που κάνει το νέο πρόγραμμα πολύ ελκυστικό για την αγορά είναι ότι θα ανανεώνεται συνέχεια, θα είναι κυλιόμενο και ανοικτό. Τα κονδύλια θα είναι ευρωπαϊκά. Πιο συγκεκριμένα δημιουργούμε ένα κομμάτι προϋπολογισμού από το υπάρχον ΕΣΠΑ. Βασικός χρηματοδότης αυτού του προγράμματος θα είναι το επόμενο ΕΣΠΑ καθώς και άλλα ευρωπαϊκά ταμεία, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης. Στόχος μας είναι τα επόμενα χρόνια ο ετήσιος προϋπολογισμός να είναι της τάξης του 1 δισ. ευρώ» είχε σημειώσει κατά την παρουσίαση του «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ-ΑΥΤΟΝΟΜΩ» ο υφυπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Γιάννης Τσακίρης, σημειώνοντας παράλληλα πως το πρόγραμμα έχει υιοθετήσει ένα νέο μοντέλο που «κουμπώνει» τόσο με το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα όσο και με τη γενικότερη ευρωπαϊκή ατζέντα για την εξοικονόμηση ενέργειας, που δίνει έμφαση στην ενεργητική εξοικονόμηση.

Τι πρέπει όμως να γνωρίζουν οι πολίτες ώστε να είναι έτοιμοι το αμέσως επόμενο διάστημα που θα ξεκινήσει και στην πράξη η διαδικασία; Δικαίωμα συμμετοχής στο πρόγραμμα έχουν μόνο φυσικά πρόσωπα που έχουν εμπράγματο δικαίωμα σε επιλέξιμη κατοικία. Η επιχορήγηση του προγράμματος θα δοθεί με βάση τα εισοδηματικά κριτήρια του φορολογικού έτους 2019 (εκκαθαρισμένες δηλώσεις φορολογίας). Η επιλεξιμότητα των δαπανών του προγράμματος λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2023.

› Ποιες είναι οι επιλέξιμες κατοικίες

Επιλέξιμες κατοικίες είναι η μονοκατοικία, η πολυκατοικία καθώς και το μεμονωμένο διαμέρισμα. Μία κατοικία, προκειμένου να κριθεί επιλέξιμη, πρέπει να πληροί τις ακόλουθες γενικές προϋποθέσεις:

Χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος (Ε1) του προσώπου που τη χρησιμοποιεί. • Υφίσταται νόμιμα. • Εχει καταταχθεί βάσει του Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) που έχει εκδοθεί μετά την 26.11.2017 σε κατηγορία χαμηλότερη ή ίση της Γ. • Δεν έχει κριθεί κατεδαφιστέα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι επιλέξιμες είναι οι παρεμβάσεις που πραγματοποιούνται μετά την έκδοση του πρώτου Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ημερομηνία έναρξης επιλεξιμότητας).

Υπενθυμίζεται ότι υπάρχει μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, το οποίο προωθεί, μεταξύ άλλων, την πιστοποίηση των επιθεωρητών και την καθιέρωση ενός αντικειμενικού συστήματος ελέγχων.

Οι παρεμβάσεις υποβάλλονται βάσει των συστάσεων του ενεργειακού επιθεωρητή και αφορούν στις ακόλουθες κατηγορίες:

1) Αντικατάσταση κουφωμάτων: Υποχρεωτική ανακύκλωση ή απόρριψη των υφιστάμενων κουφωμάτων σε νομίμως λειτουργούντες χώρους απόρριψης υλικών (αντικαθιστώ-ανακυκλώνω). Δυνατότητα αντικατάστασης υαλοπινάκων σε κτίρια προστατευόμενα ή ιστορικής αξίας ή ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής.

2) Τοποθέτηση/αντικατάσταση θερμοκάλυψης κελύφους.

3) Αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης-ψύξης.

Επιλέξιμη παρέμβαση θεωρείται και η αποξήλωση καυστήρων πετρελαίου και των σχετικών δεξαμενών. Καταργείται η επιλεξιμότητα για καυστήρες πετρελαίου. Καταργείται η επιλεξιμότητα για ενεργειακά τζάκια σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

4) Σύστημα ζεστού νερού χρήσης με χρήση ΑΠΕ. Υποχρεωτική εγκατάσταση για τις περιπτώσεις που δεν υπάρχει εγκατεστημένο σύστημα ΖΝΧ.

5) Παρεμβάσεις ενεργειακής αυτονομίας.

5.α) Συστήματα ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ. Επιλέξιμα μόνο εφόσον η κατοικία αναβαθμίζεται, με τις κύριες παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας, σε ενεργειακή κατηγορία τουλάχιστον Β+. Επιλέξιμη παρέμβαση αποτελεί η εγκατάσταση φ/β σταθμού μόνο για την κάλυψη της ζήτησης (net metering).

5.β) Συστήματα αποθήκευσης. Επιλέξιμη μόνο ως συμπληρωματική παρέμβαση στην εγκατάσταση νέου φωτοβολταϊκού σταθμού.

6) Υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων. CE πιστοποιημένες. Επιλέξιμες μόνο οι συσκευές που είναι κατάλληλες, βάσει προτύπων ΕΛΟΤ ΕΝ, και προορίζονται για φόρτιση ηλεκτρικών οχημάτων σε οικιακό περιβάλλον.

7) Παρεμβάσεις έξυπνων συστημάτων (Smart Home). Ψηφιακά συστήματα και τεχνολογίες που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση ενέργειας: Εξυπνου φωτισμού (π.χ. έξυπνες πρίζες, φωτισμός χαμηλής κατανάλωσης LED). • Εξυπνης διαχείρισης του συστήματος θέρμανσης/ψύξης (π.χ. έξυπνοι θερμοστάτες). • Απομακρυσμένου ελέγχου (π.χ. έξυπνοι αισθητήρες διαρροής, υγρασίας κ.λπ.).

8) Λοιπές επιλέξιμες κοινόχρηστες παρεμβάσεις (πολυκατοικίες).

8.α) Αναβάθμιση ανελκυστήρα. Επιλέξιμες μόνο οι παρεμβάσεις που απαιτούνται για την πιστοποίηση ανελκυστήρων (ΚΥΑ 28425/2008) και η υποχρεωτική εγκατάσταση inverter στους ανελκυστήρες προκειμένου να επιτυγχάνεται μείωση του ενεργειακού τους αποτυπώματος δίχως να επηρεάζονται η ασφάλεια και η λειτουργικότητα.

8.β) Αναβάθμιση συστήματος φωτισμού. Αντικατάσταση λαμπτήρων με χαμηλής κατανάλωσης (π.χ. LED). Αντικατάσταση του συστήματος χρονισμού με έξυπνο σύστημα διαχείρισης, αναλόγως χρονικής στιγμής (ημέρα/νύχτα), φωτεινότητας, σημείου εισόδου/εξόδου κ.ά. Αντικατάσταση του κυκλώματος ενεργοποίησης με αυτοματισμό με αισθητήρες κίνησης.