Νέα δεδομένα για την ελληνική αγορά της πράσινης ενέργειας δημιουργεί η έγκριση την περασμένη εβδομάδα των περιβαλλοντικών όρων για το πρώτο μεγάλο έργο αντλησιοταμίευσης στην Ελλάδα, το project της ΤEΡΝΑ Ενεργειακή στο Αμάρι της Κρήτης.
Η συγκεκριμένη επένδυση ανοίγει την αυλαία των επενδύσεων αποθήκευσης ενέργειας μεγάλης κλίμακας, που αποτελούν την προϋπόθεση για την αύξηση του μεριδίου των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ενεργειακό σύστημα της χώρας.
Όπως πρόσφατα είχε τονίσει ο πρόεδρος του Ελληνικού Συνδέσμου Ηλεκτροπαραγωγών ΑΠΕ, Γιώργος Περιστέρης, μελέτες που έχουν γίνει και είναι στη διάθεση των αρμόδιων Αρχών κάνουν λόγο για ανάγκη έως και 2 GW μεγάλης αποθήκευσης έως το 2025-2026. Οι μονάδες αυτές είναι απαραίτητες προκειμένου να επιτευχθεί ο φιλόδοξος εθνικός στόχος για αύξηση του μεριδίου των ΑΠΕ στο 35% μέχρι το 2030.
Η πρώτη μεγάλη επένδυση στον τομέα της αποθήκευσης που μπαίνει σε τροχιά υλοποίησης, έχοντας εξασφαλίσει την απαραίτητη έγκριση των περιβαλλοντικών όρων, είναι η επένδυση της ΤEΡΝΑ Ενεργειακή στον νομό Λασιθίου. Πρόκειται για μια επένδυση ύψους 280 εκατ. ευρώ, που αναμένεται να δημιουργήσει 1.000 νέες θέσεις εργασίας στην περίοδο κατασκευής του έργου. Πιο συγκεκριμένα, ο υβριδικός σταθμός αντλησιοταμίευσης του Αμαρίου, που βασίζεται στην ενεργειακή αξιοποίηση του φράγματος Ποταμών, θα συνδυάζει την παραγόμενη ενέργεια από δύο αιολικά πάρκα εγκατεστημένης ισχύος 89,1 MW, έναν υδροηλεκτρικό σταθμό ισχύος έως 93 MW και ένα συγκρότημα αντλιών δυναμικότητας 140 MW.
Σημειώνεται ότι στο Φράγμα Ποταμών υπάρχει ήδη ο κάτω ταμιευτήρας, ενώ προβλέπεται να κατασκευαστεί άνω ταμιευτήρας χωρητικότητας 1,2 εκατ. κυβικών μέτρων, σε ύψος 450 μέτρων από τον κάτω ταμιευτήρα. Η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή αναπτύσσει το έργο από το 2011, έχοντας λάβει 90 θετικές γνωμοδοτήσεις, ενώ ο φάκελος για την ΑΕΠΟ είχε υποβληθεί τον Νοέμβριο του 2018. Το ύψος της επένδυσης υπολογίζεται στα 280 εκατ. ευρώ, με την εγχώρια προστιθέμενη αξία να υπερβαίνει το 60% και να φτάνει στα 170 εκατ. ευρώ. Σημειώνεται ότι το έργο θα έχει εγγυημένη παραγωγή ενέργειας 227 Gwh, καλύπτοντας σημαντικό μέρος των αναγκών της Κρήτης και υποκαθιστώντας αντίστοιχη παραγωγή από ρυπογόνους σταθμούς που χρησιμοποιούν ως καύσιμο το πετρέλαιο.
Σημειώνεται ότι ο υβριδικός σταθμός παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας του Αμαρίου δεν είναι το μοναδικό έργο αυτής της κατηγορίας που αναπτύσσει η ΤΈΡΝΑ Ενεργειακή. Ακόμα ένα αντίστοιχο έργο αναπτύσσεται στην Αμφιλοχία, με ακόμα μεγαλύτερη εγκατεστημένη παραγωγική ισχύ στα 680 MW και συνολικό κόστος επένδυσης στα 500 εκατ. ευρώ.
Τόσο τα έργα της ΤEΡΝΑ Ενεργειακή σε Αμάρι και Αμφιλοχία όσο και τα άλλα έργα αντλησιοταμίευσης που σχεδιάζονται ανά την Ελλάδα μπορούν να λειτουργήσουν ως “φυσικές μπαταρίες” αποθήκευσης και βέλτιστης διαχείρισης της ηλεκτρικής ενέργειας. Η λειτουργία τους είναι απλή: Αποτελούνται από τουλάχιστον δύο ταμιευτήρες με υψομετρική απόσταση. Η διαφορά τους από τα συμβατικά υδροηλεκτρικά έργα είναι ότι το νερό που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας κατευθυνόμενο από τον πάνω ταμιευτήρα προς τον κάτω μπορεί με τη βοήθεια στροβιλοαντλιών να “αντληθεί” εκ νέου στον πάνω ταμιευτήρα. Η άντληση γίνεται με χρήση αιολικής ενέργειας, η οποία αποθηκεύεται ως υδροηλεκτρικό “απόθεμα” στον πάνω ταμιευτήρα και μπορεί να χρησιμοποιηθεί όποτε κρίνεται αναγκαίο με βάση τη ζήτηση.
Πρακτικά, η αντλησοταμίευση είναι ο μόνος τρόπος αξιόπιστης, στρατηγικής αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, που επιτρέπει την ενσωμάτωση μεγαλύτερου ποσοστού ενέργειας από ΑΠΕ, καλύπτοντας πιθανά προβλήματα ευστάθειας και συχνότητας του συστήματος, λόγω της απρόβλεπτης φύσης της παραγωγής των ΑΠΕ.
Οι αντλησοταμιευτικοί σταθμοί εμφανίστηκαν στις ανεπτυγμένες βιομηχανικά χώρες της Ευρώπης (Ιταλία και Ελβετία) ήδη από το 1890, για να εξυπηρετήσουν την ενεργοβόρο βιομηχανία τους με μειωμένο ενεργειακό κόστος. Το 1930 κατασκευάστηκαν στις ΗΠΑ οι πρώτες στροβιλοαντλίες. Σήμερα παγκοσμίως έχουν εγκατασταθεί 142.000 MW, από τα οποία το 31% (δηλαδή γύρω στα 44.000 MW) στην Ευρώπη.
Η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός πράσινης ενέργειας στην Ελλάδα, με ισχυρή παράλληλη παρουσία σε αγορές του εξωτερικού. Το χαρτοφυλάκιο ΑΠΕ της εταιρείας περιλαμβάνει 1.032 MW αιολικών, υδροηλεκτρικών, φωτοβολταϊκών έργων, καθώς και βιομάζας σε Ελλάδα, Ηνωμένες Πολιτείες, Βουλγαρία και Πολωνία. Παράλληλα, σε φάση κατασκευής βρίσκονται συνολικά 10 έργα αιολικής ενέργειας σε Ελλάδα και Ηνωμένες Πολιτείες, συνολικής ισχύος 279 MW. Τα έργα σε λειτουργία της εταιρείας αντιπροσώπευαν το 2018 το 19% της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος στην Ελλάδα. Παράλληλα, η εγκατεστημένη ισχύς των έργων στο εξωτερικό φτάνει τα 425 MW.
Πρόσφατα η εταιρεία εξέδωσε με επιτυχία το πρώτο ελληνικό πιστοποιημένο πράσινο ομόλογο, αντλώντας από την αγορά 150 εκατ. ευρώ που θα κατευθυνθούν για τη χρηματοδότηση κατασκευής νέων αιολικών πάρκων σε Ελλάδα και εξωτερικό. Υπενθυμίζεται ότι, στο πλαίσιο της δημόσιας προσφοράς, η ζήτηση που εκδηλώθηκε έφτασε τα 684 εκατ. ευρώ, καλύπτοντας κατά 4,56 φορές το αιτούμενο ποσό της δημόσιας προσφοράς των ομολογιών.
Το επενδυτικό πρόγραμμα της εταιρείας περιλαμβάνει μόνο για την Ελλάδα νέα έργα αξίας άνω των 250 εκατ. ευρώ: στην Εύβοια αναπτύσσονται 9 αιολικά πάρκα προϋπολογισμού 150 εκατ. ευρώ και συνολικής ισχύος 121 MW, που αναμένεται να ολοκληρωθούν σταδιακά στο πρώτο εξάμηνο του 2020. Παράλληλα, η εταιρεία εξασφάλισε νέα έργα ισχύος 96,6 MW στην Κεντρική Ελλάδα, προϋπολογισμού 104 εκατ. ευρώ. Η κατασκευή των συγκεκριμένων πάρκων αναμένεται να ξεκινήσει τους επόμενους μήνες και θα ολοκληρωθεί μέχρι το 2022.
