Όλες οι ενεργειακές ανάγκες του ιστορικού ναού του Αγίου Γεωργίου της Γουμένισσας Κιλκίς θα καλύπτονται από ένα πρωτοποριακό για τα ελληνικά δεδομένα έργο γεωθερμίας, που αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη του χρόνου.
Ο ναός χτίστηκε το 1864-1869 με δαπάνες των κατοίκων και η αρχιτεκτονική του ακολουθεί τον τύπο του πατριαρχικού ναού του Αγίου Γεωργίου Κωνσταντινούπολης και του Αγίου Μηνά Θεσσαλονίκης.
Πρόκειται για το επιστέγασμα της «Αποκατάστασης, Στερέωσης, Συντήρησης και Ανάδειξης του μητροπολιτικού ναού του Αγίου Γεωργίου» και το αποκορύφωμα των προσπαθειών του ειδικού Γραφείου Στρατηγικού Σχεδιασμού Ανάπτυξης και Επικοινωνίας που λειτουργεί στη Μητρόπολη Γουμένισσας με επικεφαλής τον πατέρα Χριστόδουλο Παπακώστα.
Το έργο είναι ενταγμένο στον στρατηγικό σχεδιασμό της Μητρόπολης και του Δήμου, που είχε ξεκινήσει πριν από το 2000 για την ανάδειξη των εκκλησιαστικών μνημείων και των άλλων πολιτιστικών αγαθών που διαθέτουν η ιστορική κωμόπολη και η ευρύτερη περιοχή.
«Χρειάστηκαν περισσότερα από δέκα χρόνια για να φτάσουμε εδώ» λέει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο π. Χριστόδουλος, υπογραμμίζοντας ότι η πρόδρομη μελέτη για το εκκλησιαστικό-ιστορικό μνημείο εκπονήθηκε προ 20ετίας.
Η ομάδα των αρχιτεκτόνων, πολεοδόμων, χωροτακτών, πολιτικών μηχανικών, ηλεκτρολόγων μηχανικών, συντηρητών, οικονομολόγων και άλλων επιστημόνων που συγκροτήθηκε ξεκίνησε σειρά εργασιών τον Αύγουστο του 2007 και το 2012 μπήκαν οι πρώτες σκαλωσιές και στέγαστρο στον ναό.
Οι εκπρόσωποι των φορέων, με επίκεντρο την αποκατάσταση και στερέωση ενός άλλου ιστορικού ναού, του καθολικού της ιεράς μονής Παναγίας Γουμένισσας- μετόχι κάποτε της μονής Ιβήρων του Αγίου Όρους, που σήμερα βρίσκεται εντός του οικιστικού ιστού-, πέτυχαν την ένταξη σε κοινοτικές χρηματοδοτήσεις σημαντικών παρεμβάσεων αποκατάστασης και προβολής για τα 4 μοναστήρια της και για τους μεταβυζαντινούς ναούς της Παιονίας (11 γύρω από τη Γουμένισσα), δίνοντας μεγαλύτερη ώθηση στον προσκυνηματικό τουρισμό των 80.000 επισκεπτών ετησίως.
Το έργο όμως που ξεχώρισε και ολοκληρώθηκε το 2016 στην επιβλητική τρίκλιτη βασιλική του Αγίου Γεωργίου αποκτά υπερτοπική σημασία, όχι μόνο γιατί αφορά τον μεγαλύτερο ναό της Γουμένισσας και έναν από τους εντυπωσιακότερους στην Κεντρική Μακεδονία, αλλά και γιατί εφαρμόστηκαν όλες οι σύγχρονες διεθνείς πρακτικές αποκατάστασης και ανάδειξης που ακολουθούνται στα μνημεία.
Ο ναός χτίστηκε το 1864-1869 με δαπάνες των κατοίκων και η αρχιτεκτονική του ακολουθεί τον τύπο του πατριαρχικού ναού του Αγίου Γεωργίου Κωνσταντινούπολης και του Αγίου Μηνά Θεσσαλονίκης.
Μαζί με το ιστορικό διδακτήριο «Θάνου Ζελέγκου 1872-1894», που βρίσκεται στο ίδιο οικοδομικό τετράγωνο, αποτέλεσε την καρδιά του ελληνισμού της Γουμένισσας και της επαρχίας της σε δύσκολες ιστορικές περιόδους.
Κατά την τετραετία υλοποίησης των εργασιών 2012-2016 εκταμιεύτηκαν -κυρίως από το ΕΣΠΑ- 4,5 εκατομμύρια ευρώ, αλλά από το σύνολο των υποέργων της αρχικής μελέτης είχε μείνει εκτός ίσως το πιο σημαντικό «κομμάτι», που αφορούσε την εξωτερική διαμόρφωση και την ενεργειακή αυτονομία του.
Στα τέλη του περασμένου έτους το ΥΠ.ΠΟ.A. και η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας «ξεμπλόκαραν» τη χρηματοδότηση 17 σημαντικών μνημείων, και ανάμεσα σε αυτά συμπεριλαμβάνονται οι εργασίες στον Άγιο Γεώργιο, με τα έργα διαμόρφωσης που θα επαναφέρουν τον αύλειο χώρο στην αρχική μορφή του 1869.
Για τις εργασίες αυτές, που ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη, εγκρίθηκε κονδύλιο 217.000 ευρώ, ενώ για το έργο της γεωθερμίας εγκρίθηκε κονδύλιο 380.000 ευρώ.
Νέα ώθηση στην προσπάθεια έδωσε και το ενδιαφέρον που έδειξε για το συγκεκριμένο έργο ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος (που διατηρεί πάντα ψηλά στην ατζέντα του Πατριαρχείου τα θέματα προστασίας του περιβάλλοντος) εγκαινιάζοντας πέρσι στη Θεσσαλονίκη το νέο βιοκλιματικό κτίριο της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, το οποίο εξοικονομεί ενέργεια για ψύξη-θέρμανση μεγαλύτερη του 70% σε σχέση με τα συμβατικά συστήματα.
Το σύστημα γεωθερμίας που θα αναπτυχθεί στο υπέδαφος του ναού της Γουμένισσας -σύμφωνα με τη μελέτη- θα καλύπτει το 80% των ενεργειακών αναγκών του.
Παρουσιάζει δε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς θα είναι η μεγαλύτερη γεωθερμική εγκατάσταση σε εκκλησιαστικό μνημείο της χώρας που εφαρμόζει πρωτοποριακές μεθόδους εναλλακτικών μορφών ενέργειας.
Πέραν όμως της εξοικονόμησης, σημαντική παράμετρος των ωφελειών θεωρείται και η διατήρηση ενός καθαρού μικροκλίματος για τον ιερό ναό του Αγίου Γεωργίου, ώστε να προστατεύονται τα έργα τέχνης που βρίσκονται μέσα σε αυτόν.
