Γιώργος Λιάλιος
Κινήσεις που οδηγούν στο συμπέρασμα ότι δρομολογείται κάποιου είδους οικοδομική δραστηριότητα στην Πολύαιγο καταγγέλλει η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού. Προσπαθώντας να προλάβει τις εξελίξεις, η οργάνωση καλεί την πολιτεία να μην εγκρίνει καμία οικοδομική άδεια για νέα δόμηση, υπενθυμίζοντας ότι το ακατοίκητο νησάκι διέπει ένα ειδικό πολεοδομικό και περιβαλλοντικό καθεστώς. Ο ιδιοκτήτης της έκτασης πάντως υποστηρίζει ότι μοναδικός σκοπός του είναι η αναστήλωση υφιστάμενου κτίσματος.
Παρά τη μικρότερη ή μεγαλύτερη τουριστική ανάπτυξη κοντινών νησιών, όπως η Μήλος, η Κίμωλος και η Φολέγανδρος, η Πολύαιγος παραμένει ένας από τους τελευταίους, σχεδόν ανέγγιχτους, παραδείσους του Αιγαίου. Το νησί δεν είναι δημόσιο, αλλά έχει ένα ιδιόμορφο ιδιοκτησιακό καθεστώς. Από τα 17.703 στρέμματα της έκτασής του, τα 17.374 ανήκουν σε ένα νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, το Κληροδότημα Ιωάννου – Σταύρου Λογοθέτη, και μόλις 329 στρέμματα (σχεδόν όλα στο κέντρο του νησιού) ανήκουν σε άλλους ιδιώτες.
Σε ανακοίνωσή της η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού σημειώνει ότι υπάρχουν ενδείξεις για σχέδια νέας δόμησης στο νησί.
Το κληροδότημα διοικείται από τετραμελές συμβούλιο που απαρτίζουν ο πρόεδρος του τοπικού εκκλησιαστικού συμβουλίου, ένας εκπρόσωπος δικαστικής αρχής, ένας εκπρόσωπος του Δήμου Κιμώλου και ένα μέλος της οικογένειας Λογοθέτη. Σύμφωνα με τη διαθήκη του Λογοθέτη, η έκταση της Πολυαίγου επιτρέπεται να μισθωθεί μόνον ως βοσκότοπος, ενώ τα έσοδα μοιράζονται σε συγκεκριμένους σκοπούς, ανάμεσα στους οποίους η συντήρηση των εκκλησιών και των εγκαταστάσεών τους στο νησί, η συντήρηση της Παναγίας Οδηγήτριας στην Κίμωλο και η προικοδότηση άπορων κορασίδων από την Κίμωλο.
Προχθές, η τοπική επιτροπή Μήλου της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ) εξέδωσε ανακοίνωση προειδοποιώντας ότι «κάτι ψήνεται» στην Πολύαιγο. Σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε η οργάνωση, η υπόθεση αφορά παραθαλάσσια έκταση περίπου 27 στρεμμάτων, για την οποία την άνοιξη χαράχθηκε γραμμή αιγιαλού, εκδόθηκε πιστοποιητικό χαρακτηρισμού από το δασαρχείο, ενώ ήρθε αρχαιολόγος για αυτοψία «στο πλαίσιο οικοδομικού αιτήματος». Η επίμαχη έκταση ανήκει σε εταιρεία («Κονσολίνα Α.Ε.») η οποία έχει ως αντικείμενό της την τουριστική ανάπτυξη και την εκμετάλλευση ακινήτων.
«Τα στοιχεία αυτά οδηγούν στο αδιαμφισβήτητο συμπέρασμα ότι ετοιμάζονται σχέδια οικοδόμησης στο νησί. Καταγγέλλουμε ως απαράδεκτη αυτή την εξέλιξη. Η Πολύαιγος δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως “οικόπεδο προς εκμετάλλευση”. Είναι ένας μοναδικός φυσικός και πολιτιστικός θησαυρός που ανήκει σε όλους τους Ελληνες και σε όλη την Ευρώπη. Η οποιαδήποτε παρέμβαση δόμησης για τουριστικούς σκοπούς θα καταστρέψει ανεπανόρθωτα το περιβάλλον και θα ακυρώσει δεκαετίες προσπαθειών προστασίας», αναφέρει η ΕΛΛΕΤ στην ανακοίνωσή της.
Πλαίσιο προστασίας
Εκτός από το ιδιαίτερο ιδιοκτησιακό καθεστώς του, το νησάκι προστατεύεται και από ένα πλέγμα ρυθμίσεων. Το 2000 μαζί με άλλες 26 νησίδες των Κυκλάδων χαρακτηρίστηκε τόπος ιδιαιτέρου κάλλους (ΦΕΚ 1176Β/2000), με ένα από τα πολλά –και όπως αποδείχθηκε σωτήρια– προεδρικά διατάγματα του υπουργείου Αιγαίου. Εξαιτίας αυτού του χαρακτηρισμού στο νησί δεν επιτρέπεται καθόλου νέα δόμηση παρά μόνον για σκοπούς εθνικής άμυνας, αρχαιολογίας, επιστημονικής έρευνας ή προστασίας του περιβάλλοντος. Επιτρέπεται ωστόσο η αποκατάσταση υφιστάμενων κτισμάτων και υποδομών, καθώς και η γεωργική και η κτηνοτροφική δραστηριότητα που πάντοτε υπήρχαν.
Τις προβλέψεις αυτές υιοθετεί απολύτως η υπό δημόσια διαβούλευση Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ) για το Εθνικό Πάρκο Νοτίου Αιγαίου. Στο πάρκο θα ενταχθούν ολόκληρο το νησί και η θαλάσσια περιοχή του, καθώς είναι ενταγμένο στο δίκτυο Natura 2000 (για την παρουσία μεσογειακής φώκιας – μάλιστα περιλαμβάνεται στο εθνικό σχέδιο δράσης σπάνιων πτηνών και άλλων προστατευόμενων ειδών χλωρίδας και πανίδας).
Να σημειωθεί, τέλος, ότι η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων έχει ζητήσει να χαρακτηριστεί ολόκληρη η Πολύαιγος αρχαιολογικός χώρος, αίτημα που δεν έχει ακόμη συζητηθεί στο ΚΑΣ. «Το νησί προστατεύεται από το 2000. Το διάταγμα δεν επιτρέπει την ανέγερση νέων κτιρίων, αλλά τη συντήρηση των υφισταμένων», λέει ο δήμαρχος Κιμώλου, Κώστας Βεντούρης. «Αυτοί που ήδη έχουν σπίτια στο νησί τα συντηρούν, τα επισκέπτονται, καλλιεργούν τα χωράφια τους. Αυτό πρέπει να μείνει έτσι. Δεν ξέρω τι σκοπό έχει το κράτος, αλλά αν σκοπεύει να αλλάξει το καθεστώς που ισχύει στο νησί και να επιτρέψει άλλα πράγματα, εμείς θα αντιδράσουμε».
Η εταιρεία «Κονσολίνα Α.Ε.» έχει πρόεδρο τον Γεράσιμο Λιβιέρ Πανταζάτο, ο οποίος είναι ταυτόχρονα και διευθύνων σύμβουλος της Aria Hotels (που με τη σειρά της ανήκει στο Libra Group της εφοπλιστικής οικογένειας Λογοθέτη). Η «Κ» απευθύνθηκε στον κ. Πανταζάτο με ερωτήματα σχετικά με την τύχη του ακινήτου και τη σχέση των εταιρειών. «Η αγορά του ακινήτου στην Πολύαιγο πραγματοποιήθηκε το 2005 από την εταιρεία “Κονσολίνα”. Δεν έχουν πραγματοποιηθεί άλλες αγορές εκτάσεων στην Πολύαιγο. Η μοναδική μέτοχος της εταιρείας “Κονσολίνα” είναι η Aria Hotels A.E., που ανήκει στον όμιλο εταιρειών συμφερόντων του κ. Λογοθέτη», αναφέρει στην απάντησή του ο κ. Πανταζάτος.
«Η μόνη δραστηριότητα που σχετίζεται με το συγκεκριμένο ακίνητο αφορά την έκδοση οικοδομικής άδειας για την αναστήλωση μίας από τις ελάχιστες υφιστάμενες οικίες στο νησί, με αποκλειστικό σκοπό τη χρήση της ως ιδιωτικής κατοικίας και επ’ ουδενί για τουριστική εκμετάλλευση. Η διαδικασία γίνεται με απόλυτο σεβασμό στο περιβάλλον, στο προστατευτικό καθεστώς της Πολυαίγου και στην παραδοσιακή αρχιτεκτονική της».
