Πιο σύνθετη δομή και διαφοροποιημένη – διευρυμένη στρατηγική σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια έχουν αποκτήσει τα μεγάλα κατασκευαστικά γκρουπ ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR, ΑΒΑΞ και ΜΕΤΚΑ, που πλέον δεν περιορίζονται στο αμιγώς τεχνικό αντικείμενο αλλά μετασχηματίζονται σε ομίλους κρίσιμων υποδομών. «Απλώνοντας αποτύπωμα» σε κλάδους με προοπτική (διαχείρισης απορριμμάτων και υδάτων, ενέργεια, αμυντικός τομέας, ψηφιακές υποδομές κ.α.) και σε τομείς που μπορούν να εξασφαλίσουν μακροχρόνια έσοδα, σε μεγάλο βαθμό προβλέψιμα (ΣΔΙΤ, Παραχωρήσεις, LNG, facility management κ.α.). Η στροφή αυτή δεν ξεκίνησε προφανώς «χτες», ωστόσο, το τελευταίο χρονικό διάστημα η στρατηγική αποτυπώνεται «στον επιχειρηματικό χάρτη» σαφώς εντονότερα.
Οι όμιλοι επιδιώκουν να μειώσουν σταδιακά την εξάρτησή τους από την καθαρά κατασκευαστική δραστηριότητα, ενισχύοντας την θέση τους σε άλλες. Η στόχευση δεν αφορά πλέον μόνο στην ανάληψη νέων έργων, αλλά τη δημιουργία χαρτοφυλακίων που θα εξασφαλίζουν σταθερές ταμειακές ροές σε βάθος χρόνου, μέσω παραχωρήσεων, ΣΔΙΤ, ενεργειακών δραστηριοτήτων και υποδομών στρατηγικής σημασίας.
Η μετεξέλιξη της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ (και) σε όμιλο κρίσιμων υποδομών
Ο όμιλος ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ μάλλον είχε προλάβει να δείξει ότι είναι αυτός που έχει προχωρήσει περισσότερο προς αυτή την κατεύθυνση, έχοντας διαμορφώσει ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο παραχωρήσεων και μεγάλων υποδομών, ελέγχοντας ήδη το μεγαλύτερο δίκτυο αυτοκινητοδρόμων της χώρας, ενώ παράλληλα έχει παρουσία σε αεροδρόμια, ενέργεια, υποδομές νερού και άρδευσης αλλά και σε πλήθος ΣΔΙΤ. Καθοριστική θεωρείται η συμβολή των παραχωρήσεων, οι οποίες εκτιμάται ότι έως το 2029 θα συνεισφέρουν περίπου το 83% της λειτουργικής κερδοφορίας.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η Εγνατία Οδός, η Αττική Οδός, το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι, το IRC στο Ελληνικό και ο ΒΟΑΚ. Ειδικά για την Εγνατία, αναλυτές εκτιμούν ότι θα εξελιχθεί στο σημαντικότερο περιουσιακό στοιχείο του ομίλου σε επίπεδο ταμειακών ροών κατά τη διάρκεια της 35ετούς παραχώρησης. Συνολικά, το χαρτοφυλάκιο παραχωρήσεων του ομίλου εκτιμάται ότι μπορεί να αποφέρει χρηματοροές της τάξεως των 11 δισ. ευρώ, σε ορίζοντα τουλάχιστον 25 ετών.
Ωστόσο, όπως έχουμε αναφέρει, ο όμιλος ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ ενισχύει τη θέση του σε ψηφιακές και κρίσιμες υποδομές. Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ ολοκλήρωσε τη μετεξέλιξή της από κατασκευαστική εταιρεία σε έναν ισχυρό Όμιλο Κρίσιμων Υποδομών και Παραχωρήσεων με σταθερά επαναλαμβανόμενα έσοδα. Ο μετασχηματισμός επισφραγίστηκε με στρατηγικές συμφωνίες, όπως με τον γερμανικό κολοσσό στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, Rheinmetall, τη συνεργασία με τον επίσης κολοσσό της Airbus με το «βλέμμα» στο πρόγραμμα στρατιωτικού τηλεπικοινωνιακού δορυφόρου, έργο που συνδέεται με το ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE και εκτιμάται κοντά στα 400 εκατ. ευρώ, αλλά και την είσοδο στο μετοχικό κεφάλαιο της ΕΥΔΑΠ με 12,7% και το «βλέμμα» σε όλο τον «κύκλο του νερού» που μπορεί να φέρει επενδύσεις άνω των 4 δισ. ευρώ (projects κατά λειψυδρίας, ΣΔΙΤ, νέα Ψυττάλεια κ.α.). Ενώ, προχώρησε στην άντληση 659,3 εκατ. ευρώ μέσω Αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου. Τα έσοδα αναμένεται να ενισχύσουν την οικονομική ευελιξία της εταιρείας και την ικανότητά της να αξιοποιεί επενδυτικές ευκαιρίες πέραν του τρέχοντος επιχειρηματικού της σχεδίου – ενισχύοντας έτσι τη θέση της ως κορυφαίου επενδυτή και διαχειριστή υποδομών με επενδυτική διαβάθμιση στην Ελλάδα.
Ο όμιλος διαθέτει ήδη παρουσία σε έργα IoT και συστήματα ψηφιακής διαχείρισης, έχοντας εγκαταστήσει εφαρμογές ελέγχου κυκλοφορίας και ανίχνευσης συμβάντων στους αυτοκινητοδρόμους του, ενώ υλοποιεί για την ΑΑΔΕ το έργο παρακολούθησης επαγγελματικών οχημάτων και εμπορευματοκιβωτίων.
Ο μετασχηματισμός της AKTOR και το μεγάλο επενδυτικό πρόγραμμα
Στην υλοποίηση του μεγαλύτερου προγράμματος στρατηγικής χρηματοδότησής του, επιταχύνοντας την επόμενη φάση της ανάπτυξής του, προχωρά ο όμιλος AKTOR καθώς δρομολογεί Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου (ΑΜΚ), ύψους 650 εκατ., αν όχι και περισσότερα και σε έκδοση ομολόγου, ύψους 300 εκατ. ευρώ, διασφαλίζοντας πρόσβαση σε νέα κεφάλαια έως και 1 δισ. ευρώ. Με την στρατηγική αυτή κίνηση διασφαλίζει την ταχύτερη υλοποίηση του αναπτυξιακού του σχεδίου συνολικού προϋπολογισμού έως 3 δισ. για την επόμενη πενταετία που αφορά την μετεξέλιξη του επιχειρηματικού του προφίλ, από ένα μοντέλο με επίκεντρο τις κατασκευές, σε έναν πιο ολοκληρωμένο Όμιλο υποδομών, με διευρυμένη και ενισχυμένη παρουσία σε Παραχωρήσεις – ΣΔΙΤ, Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και LNG.
Κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής του αποτελεί η είσοδος στην αγορά LNG, η οποία αλλάζει αισθητά τις εκτιμήσεις για το μέγεθος και τις προοπτικές του ομίλου. Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα προβλέπονται έσοδα 2,3 έως 2,8 δισ. ευρώ και προσαρμοσμένο EBITDA 375 έως 425 εκατ. ευρώ, με την καθαρή μόχλευση να διαμορφώνεται μεταξύ 3,8 και 4,2 φορές. Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα προβλέπονται έσοδα 4,5 έως 5 δισ. ευρώ και προσαρμοσμένο EBITDA 600 έως 700 εκατ. ευρώ και άνω, ενώ η καθαρή μόχλευση εκτιμάται ότι θα αποκλιμακωθεί στο εύρος 3,5 έως 4 φορές.
Ο όμιλος επιδιώκει να αποκτήσει κομβικό ρόλο στη μεταφορά αμερικανικού LNG προς τη Νοτιοανατολική και Ανατολική Ευρώπη μέσω του λεγόμενου Κάθετου Διαδρόμου, ενώ, επεκτείνεται και στον τομέα κρίσιμων πρώτων υλών μέσω της Aktor Metal. Παράλληλα, η στρατηγική του συνεργασία με τη Suez ανοίγει πεδίο σε έργα ύδρευσης και άρδευσης, με δυνητικό χαρτοφυλάκιο που εκτιμάται σε τουλάχιστον 5 δισ. ευρώ τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο, η AKTOR… δεν έμεινε σε αυτά. Προ ημερών ανακοίνωσε τη συμφωνία με Motor Oil για την απόκτηση ποσοστού 50% στη Dioriga Gas, ενώ, όπως έχουμε αναδείξει, έχει κάνει πρόταση στη Motor Oil για την απόκτηση του 75% των εταιρειών Ηλέκτωρ και Thalis, οι οποίες δραστηριοποιούνται στον τομέα της διαχείρισης αποβλήτων και των περιβαλλοντικών υποδομών, στοχεύοντας σε περαιτέρω διείσδυση σε κλάδους όπως η κυκλική οικονομία (π.χ. διαχείριση απορριμμάτων, υδάτινων πόρων κ.α.).
Η στρατηγική διαφοροποίησης της ΑΒΑΞ
Από την πλευρά του, ο όμιλος ΑΒΑΞ ακολουθεί επίσης στρατηγική μεγαλύτερης διαφοροποίησης, δίνοντας έμφαση στις παραχωρήσεις, τις μαρίνες, το real estate και τη διαχείριση εγκαταστάσεων. Η διοίκηση εκτιμά ότι την περίοδο 2026-2030 θα εξασφαλίσει χρηματοδοτική ισχύ περίπου 800 εκατ. ευρώ. Όπως έχουμε αναφέρει, η διοίκηση της ΑΒΑΞ έχει στόχο για λειτουργική κερδοφορία (EBITDA) 150 εκατ. ευρώ μέσα στην επόμενη τριετία, και σχεδιασμό για σταδιακή ενίσχυση της συμβολής δραστηριοτήτων εκτός κατασκευής, με στόχο περισσότερο από το 40% της λειτουργικής κερδοφορίας να προέρχεται από τις παραχωρήσεις, το real estate και την ενέργεια. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ο τομέας της κατασκευής θα εξακολουθήσει να αποτελεί τον βασικό μοχλό ανάπτυξης του ομίλου. Το ανεκτέλεστο των 2,8 δισ. ευρώ εξακολουθεί να αποτελεί τη βασική «δεξαμενή» έργων του ομίλου για τα επόμενα χρόνια.
Σημαντική συμβολή στην επίτευξη των μεσοπρόθεσμων στόχων αναμένεται να έχουν και οι παραχωρήσεις, με την ΑΒΑΞ να έχει συμμετοχές στην Ολυμπία Οδό, στον Αυτοκινητόδρομο Αιγαίου, το Flyover Θεσσαλονίκης, τον Μορέα, το υπό κατασκευή αρδευτικό έργο Ταυρωπού, καθώς και τις μαρίνες Αθηνών και Λεμεσού. Η συνολική εύλογη αξία του χαρτοφυλακίου ανέρχεται σε 435 εκατ. ευρώ, ενώ η διοίκηση εκτιμά ότι τα συνολικά έσοδα από μερίσματα και επιστροφές κεφαλαίου θα προσεγγίσουν το 1 δισ. ευρώ τα επόμενα χρόνια. Στον τομέα του real estate, μέσω της AVAX Development, ο όμιλος διαθέτει χαρτοφυλάκιο υπό ανάπτυξη με εμπορική αξία περίπου 165 εκατ. ευρώ. Σε εξέλιξη βρίσκονται τρεις οικιστικές αναπτύξεις στα Χανιά, ενώ το επόμενο διάστημα αναμένεται να ξεκινήσουν νέα έργα σε Αστυπάλαια και Κουφονήσι. Παράλληλα, δρομολογούνται δύο νέες αναπτύξεις στη Λευκωσία, που αφορούν κτίριο γραφείων και πύργο κατοικιών, καθώς και η ανάπτυξη συγκροτήματος πολυτελών κατοικιών στο πρώην ακίνητο της Ιονίου Σχολής στη Φιλοθέη.
Που εστιάζει η ΜΕΤΚΑ, ενισχύει την παρουσία της σε υποδομές
Στον όμιλο METLEN αν και είναι δεδομένο ότι εστιάζουν σε άλλους τομείς (ενέργεια, μέταλλα, αμυντική βιομηχανία κ.α.), εντούτοις, φαίνεται να επιθυμούν ενίσχυση της παρουσίας σε μεγάλα έργα Υποδομών και Παραχωρήσεων μέσω της ΜΕΤΚΑ, η αυτόνομη είσοδος της οποίας στο ΧΑ παραμένει «ανοιχτή». Το ανεκτέλεστο προσεγγίζει τα 2,5 δισ. ευρώ, ενώ για το 2026 έχει τεθεί στόχος EBITDA 140-150 εκατ. ευρώ για τον τομέα κατασκευών, υποδομών και παραχωρήσεων. Το 2025 ο κλάδος υποδομών και παραχωρήσεων της Metlen κατέγραψε EBITDA 100 εκατ. ευρώ, διπλάσιο σε σχέση με το 2024, με σημαντική αύξηση της δραστηριότητας.
Η εταιρεία συμμετέχει πλέον πιο ενεργά σε έργα ΣΔΙΤ και παραχώρησης, μεταξύ των οποίων και ο ΒΟΑΚ (παραχώρηση Χανιά – Ηράκλειο), αρδευτικά ΣΔΙΤ κ.α., ενώ η διοίκηση εκτιμά ότι οι προοπτικές για τον κλάδο υποδομών στην Ελλάδα παραμένουν ιδιαίτερα θετικές, λόγω του μεγάλου pipeline έργων μεταφορών, αστικών αναπλάσεων, ΣΔΙΤ και τουριστικών αναπτύξεων που αναμένεται να ωριμάσουν τα επόμενα χρόνια.
Πρέπει να καταγράψουμε τη σημαντική, και ολοένα αυξανόμενη, παρουσία του γκρουπ σε ιδιωτικά έργα, από την επέκταση του προβλήτα 6 του ΟΛΘ και ξενοδοχειακά – κτηριακά projects έως το Riviera Galleria στο Ελληνικό, το Project Voria στο Μαρούσι κ.α.. Σταθερή είναι η συμμετοχή του γκρουπ σε έργα ή διαγωνισμούς όπως δρόμοι, σιδηρόδρομοι, λιμάνια, αεροδρόμια, διαχείριση αποβλήτων και μεγάλα κτηριακά projects.
