Σε μία από τις μεγαλύτερες επενδύσεις που έχουν πραγματοποιηθεί ποτέ στον τομέα της φοιτητικής στέγασης προχωρεί το υπουργείο Παιδείας, δρομολογώντας έργα συνολικού ύψους άνω των 960 εκατ. ευρώ για την κατασκευή νέων φοιτητικών εστιών, αλλά και τον εκσυγχρονισμό του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος. Στόχος του σχεδιασμού είναι η δημιουργία 8.600 νέων κλινών, η ουσιαστική βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των φοιτητών και η αντιμετώπιση του ολοένα αυξανόμενου κόστους στέγασης, που τα τελευταία χρόνια αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για χιλιάδες οικογένειες.
Το μεγαλύτερο μέρος του προγράμματος αφορά έργα Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), συνολικού προϋπολογισμού 737,5 εκατ. ευρώ, ενώ παράλληλα περίπου 226,3 εκατ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο θα διατεθούν για την ενεργειακή και λειτουργική αναβάθμιση των υφιστάμενων φοιτητικών εστιών σε ολόκληρη τη χώρα. Πρόκειται για ένα εκτεταμένο σχέδιο, που καλύπτει πανεπιστήμια από την Κρήτη έως τη Θράκη, αλλά και την Αττική και τη Δυτική Μακεδονία.
Η Κρήτη περνά στην κατασκευαστική φάση
Το πιο ώριμο από τα μεγάλα έργα αφορά το Πανεπιστήμιο Κρήτης, όπου ο Όμιλος Aktor έχει αναλάβει, μέσω ΣΔΙΤ προϋπολογισμού 255 εκατ. ευρώ, την ανάπτυξη νέων φοιτητικών εστιών στις πανεπιστημιουπόλεις Ρεθύμνου και Ηρακλείου.
Πρόσφατα εκδόθηκαν οι οικοδομικές άδειες για τις εκσκαφές και τις επιχώσεις, εξέλιξη που ουσιαστικά σηματοδοτεί την έναρξη των πρώτων κατασκευαστικών εργασιών. Το έργο περιλαμβάνει τη μελέτη, την κατασκευή, τη χρηματοδότηση, τη λειτουργία και τη συντήρηση των εγκαταστάσεων, δημιουργώντας δύο σύγχρονα συγκροτήματα φοιτητικών κατοικιών με διοικητικές, κοινωνικές, αθλητικές και ενεργειακές υποδομές.
Στην Πανεπιστημιούπολη Ρεθύμνου προβλέπεται η ανέγερση 29 κτιρίων φοιτητικών εστιών, εκ των οποίων τα 24 θα είναι τριώροφα και τα πέντε διώροφα. Το συγκρότημα θα περιλαμβάνει επίσης δύο ισόγεια κτίρια διοίκησης και κοινωνικών χώρων, τρία κτίρια υποσταθμών, υπαίθριες αθλητικές εγκαταστάσεις, πλήρως διαμορφωμένο περιβάλλοντα χώρο και φωτοβολταϊκό σταθμό ισχύος 2.650 kW, ο οποίος θα περιορίσει σημαντικά τις ενεργειακές ανάγκες του συγκροτήματος.
Η παρέμβαση αναπτύσσεται σε έκταση περίπου 900 στρεμμάτων. Η υφιστάμενη δόμηση στην πανεπιστημιούπολη ανέρχεται σε 46.454,32 τ.μ., ενώ η κάλυψη φτάνει τα 30.670,35 τ.μ. Πριν από την έκδοση της οικοδομικής άδειας είχαν εξασφαλιστεί όλες οι απαραίτητες εγκρίσεις από το Κεντρικό Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ρεθύμνου και την Υπηρεσία Νεότερων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Κρήτης.
Αντίστοιχα, στην Πανεπιστημιούπολη Ηρακλείου, στις Βούτες, θα κατασκευαστούν δέκα πενταώροφα κτίρια φοιτητικών εστιών, δύο κτίρια διοίκησης και κοινωνικών χώρων, ένας υποσταθμός, υπαίθριες αθλητικές εγκαταστάσεις και πλήρως διαμορφωμένος περιβάλλων χώρος. Το συγκρότημα θα διαθέτει μονάδα βιολογικού καθαρισμού και φωτοβολταϊκό σταθμό ισχύος 530 kW, ενσωματώνοντας από την αρχή υποδομές ενεργειακής αυτονομίας.
Η πανεπιστημιούπολη εκτείνεται σε περίπου 466,6 στρέμματα, με υφιστάμενη δόμηση 74.149,68 τ.μ., κάλυψη 37.621,13 τ.μ. και συνολικό όγκο κατασκευών άνω των 339.000 κυβικών μέτρων. Και για το έργο του Ηρακλείου είχαν προηγηθεί οι εγκρίσεις του ΚΣΑ και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηρακλείου.
Η έναρξη των εκσκαφών αποτελεί το πρώτο ουσιαστικό βήμα για ένα έργο που αναμένεται να αλλάξει τον χάρτη της φοιτητικής στέγασης στην Κρήτη, ενισχύοντας παράλληλα το χαρτοφυλάκιο της Aktor στα έργα κοινωνικών υποδομών και ΣΔΙΤ.
Θεσσαλία και Θράκη: Τα έργα προχωρούν με διαφορετικές ταχύτητες
Το επόμενο μεγάλο έργο αφορά το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, όπου σχεδιάζονται δύο νέες φοιτητικές εστίες στον Βόλο και τη Λαμία, συνολικής δυναμικότητας 763 κλινών, εκ των οποίων οι 640 θα δημιουργηθούν στον Βόλο και οι 123 στη Λαμία.
Το συγκεκριμένο ΣΔΙΤ, προϋπολογισμού 116 εκατ. ευρώ και με ανάδοχο επίσης την Aktor, προχωρά με σαφώς πιο αργούς ρυθμούς, καθώς εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές γραφειοκρατικές καθυστερήσεις. Η σημαντικότερη πρόσφατη εξέλιξη ήταν η έγκριση του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου για την περιοχή της πρώην Βαμβακουργίας, ανοίγοντας τον δρόμο για την προώθηση ενός έργου στρατηγικής σημασίας που φιλοδοξεί να δημιουργήσει έναν νέο, σύγχρονο και βιώσιμο πανεπιστημιακό πόλο.
Την ίδια στιγμή, το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης βρίσκεται επίσης στο επίκεντρο του σχεδιασμού. Προβλέπεται η κατασκευή δύο νέων συγκροτημάτων φοιτητικών εστιών στην Αλεξανδρούπολη και την Κομοτηνή, δυναμικότητας 350 κλινών το καθένα, δηλαδή συνολικά 700 νέων θέσεων φιλοξενίας.
Μάλιστα, η Aktor αναμένεται να εντάξει στο χαρτοφυλάκιο των ΣΔΙΤ και το συγκεκριμένο έργο, καθώς ήταν η μοναδική εταιρεία που κατέθεσε προσφορά στον διαγωνισμό ύψους 105,4 εκατ. ευρώ. Εφόσον ολοκληρωθούν οι σχετικές διαδικασίες, θα πρόκειται για το τρίτο μεγάλο ΣΔΙΤ φοιτητικών εστιών που αναλαμβάνει ο όμιλος, μετά την Κρήτη και τη Θεσσαλία.
Οι κινήσεις αυτές εντάσσονται στη στρατηγική της Aktor για τη δημιουργία ενός ισχυρού χαρτοφυλακίου έργων ΣΔΙΤ, το οποίο θα αποτελέσει βασικό περιουσιακό στοιχείο της νέας θυγατρικής Aktor Συμμετοχές.
Δυτική Μακεδονία: Επόμενος σταθμός οι υπογραφές
Σημαντικές παρεμβάσεις προβλέπονται και στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, όπου σχεδιάζεται η κατασκευή τεσσάρων νέων φοιτητικών εστιών σε Κοζάνη, Φλώρινα, Καστοριά και Πτολεμαΐδα, συνολικής δυναμικότητας 750 νέων κλινών. Από αυτές, οι 350 θα δημιουργηθούν στην Κοζάνη, από 150 στη Φλώρινα και την Καστοριά και 100 στην Πτολεμαΐδα.
Την καλύτερη προσφορά στον διαγωνισμό έχει καταθέσει η ΜΕΤΚΑ. Αν οι διαδικασίες κινηθούν χωρίς καθυστερήσεις, υπάρχουν περιορισμένες πιθανότητες να υπογραφεί η σύμβαση μέσα στο επόμενο έτος, ωστόσο, με βάση την εμπειρία αντίστοιχων έργων, το πιθανότερο σενάριο είναι οι σχετικές υπογραφές να μετατεθούν για το 2027.
Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής: Στη δεύτερη φάση ο διαγωνισμός
Στην Αττική προχωρεί ο διαγωνισμός για τη νέα φοιτητική εστία του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής στη Φυλή, δυναμικότητας 1.100 φοιτητών, ενώ νέα εστία θα αποκτήσει και το Πάντειο Πανεπιστήμιο με 196 κλίνες.
Ο διαγωνισμός για το έργο του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, προϋπολογισμού 64,2 εκατ. ευρώ, έχει περάσει στη δεύτερη φάση, με πέντε μεγάλους κατασκευαστικούς ομίλους -ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Metlen, Α.Τ.Ε.Σ.Ε., ΑΒΑΞ και ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις- να συνεχίζουν στη διαδικασία του ανταγωνιστικού διαλόγου, από την οποία θα αναδειχθεί ο ανάδοχος.
Η σύμβαση αφορά τη μελέτη, χρηματοδότηση, κατασκευή, λειτουργία και συντήρηση των νέων εγκαταστάσεων μέσω ΣΔΙΤ, με συνολική διάρκεια 27 ετών. Από αυτά, τα δύο πρώτα χρόνια αφορούν την κατασκευή, ενώ τα επόμενα 25 χρόνια τη λειτουργία και συντήρηση των εγκαταστάσεων από τον ιδιωτικό φορέα.
Εκτεταμένες ανακαινίσεις στις υφιστάμενες εστίες
Παράλληλα με τα νέα έργα, το υπουργείο Παιδείας υλοποιεί ένα ευρύ πρόγραμμα ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης των υφιστάμενων φοιτητικών εστιών. Μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου θα διατεθούν περίπου 226,3 εκατ. ευρώ για την αναβάθμιση 15 κτιρίων του ΙΝΕΔΙΒΙΜ και των πανεπιστημίων, με τους σχετικούς διαγωνισμούς να προγραμματίζονται για το 2027.
Οι παρεμβάσεις αφορούν εστίες στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, την Καλαμαριά, το Ρίο, το Κουκούλι, τα Ιωάννινα και την Κομοτηνή. Στην Αθήνα έχει ήδη ολοκληρωθεί και παραδοθεί η ανακαίνιση της Α’ Φοιτητικής Εστίας του Πανεπιστημίου Αθηνών στην Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, ενώ συνεχίζονται οι εργασίες στη Β’ Φοιτητική Εστία. Μέσα στο καλοκαίρι αναμένεται να ξεκινήσει η ανακαίνιση της Φοιτητικής Εστίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ έως τον Σεπτέμβριο προβλέπεται να ολοκληρωθούν οι εργασίες στους κοινόχρηστους χώρους των Νέων Εστιών του ΕΜΠ.
Μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων χρηματοδοτούνται επίσης εκτεταμένες εργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης στις φοιτητικές εστίες του ΕΚΠΑ στον Ζωγράφο, στην Πάτρα, την Καβάλα και την Ξάνθη, καθώς και στο Πολυτεχνείο Κρήτης, ενώ αναβαθμίζονται και τα φοιτητικά εστιατόρια στην Πάτρα και την Ξάνθη.
Σύμφωνα με στοιχεία του ΙΝΕΔΙΒΙΜ, έχουν ήδη ολοκληρωθεί εργασίες στις φοιτητικές εστίες της Θεσσαλονίκης, της Καλαμαριάς, της Καλαμάτας και του Ηρακλείου, ενώ 150 δωμάτια στις εστίες Θεσσαλονίκης και Πάτρας έχουν εξοπλιστεί πλήρως. Παράλληλα πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη προμήθεια νέου εξοπλισμού, όπως πλυντήρια, στεγνωτήρια, στρώματα και κλίνες, για τις εστίες της ΑΣΠΑΙΤΕ, του ΕΜΠ, του Ζωγράφου, των ΦΕΠΑ, της Καλαμαριάς, της Θεσσαλονίκης, των Ιωαννίνων και της Καλαμάτας.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ακόμη έργα ενεργειακής αναβάθμισης, συστήματα ελεγχόμενης εισόδου, μελέτες πυρασφάλειας, έργα πυροπροστασίας, αντικατάσταση δικτύων ύδρευσης και εγκατάσταση ηλιοθερμικών συστημάτων, με στόχο τη δημιουργία ασφαλέστερων, ενεργειακά αποδοτικότερων και σύγχρονων φοιτητικών εστιών σε ολόκληρη τη χώρα.
Με την ολοκλήρωση του συνόλου των παρεμβάσεων, το δίκτυο φοιτητικών εστιών της Ελλάδας αναμένεται να ενισχυθεί τόσο σε αριθμό διαθέσιμων κλινών όσο και σε επίπεδο υποδομών, αποτελώντας τη μεγαλύτερη οργανωμένη αναβάθμιση της φοιτητικής στέγασης των τελευταίων δεκαετιών.
