Με νέα τριετή παράταση στη μη εγκατάσταση διοδίων και κατά συνέπεια με νέες αποζημιώσεις προς τον παραχωρησιούχο, αυτή τη φορά έως τα τέλη Δεκεμβρίου 2027, αποφάσισε τελικά το υπουργείο Υποδομών να συνεχίσει τη σύμβαση της Νέας Οδού, επιλέγοντας ξανά να μεταθέσει χρονικά το ζήτημα των διοδίων σε Βαρυμπόμπη και Άγιο Στέφανο μη επιλύοντάς το.
Έτσι, στα δεκάδες εκατομμύρια ευρώ που έχει πληρώσει έως σήμερα το Ελληνικό Δημόσιο για τη μη κατασκευή και λειτουργία των τριών νέων σταθμών διοδίων Βαρυμπόμπης, Αγίου Στεφάνου και Χαλκίδας, έρχονται να προστεθούν ακόμα 12,7 εκατομμύρια ευρώ για την προσεχή τριετία.
Βάσει της νέας συμφωνίας, η προθεσμία ολοκλήρωσης των εργασιών οι οποίες έχουν μετατεθεί άλλες δύο φορές και αφορούν στους Ανισόπεδους Κόμβους Βαρυμπόμπης, Καλυφτάκη και Αγίου Στεφάνου καθώς και του Μετωπικού Σταθμού Διοδίων στον Κλάδο Σχηματάρι – Χαλκίδα, παρατείνεται μέχρι και την 31η Δεκεμβρίου 2027. Για τη νέα καθυστέρηση ορίστηκαν οι εξής αποζημιώσεις σε κατασκευαστή και παραχωρησιούχο:
- Πρόσθετη αποζημίωση στον κατασκευαστή λόγω της παράτασης του χρόνου εκτέλεσης των εργασιών, από 01-01-2025 έως 31-12-2027 με ποσό 11.732.496 ευρώ (το αίτημα του παραχωρησιούχου αφορούσε ποσό ύψους 17.682.836,25 ευρώ). Επισημαίνεται μάλιστα ότι σε ό,τι αφορά στη δαπάνη αποζημίωσης Κατασκευαστή λόγω μεταγενέστερης υλοποίησης του έργου, αυτή θα εξεταστεί και θα προσδιοριστεί, με βάσει τα πραγματικά δεδομένα μεταβολής του ΔΤΚ, κατά το χρόνο κατασκευής του.
- Πρόσθετη αποζημίωση στον παραχωρησιούχο για το ίδιο διάστημα ύψους 996.218 ευρώ (ο παραχωρησιούχος είχε αιτηθεί αποζημίωση ύψους 1.863.468 ευρώ).
Οι αποζημιώσεις αυτές συμφωνήθηκε να δοθούν σε τρεις ισόποσες δόσεις με τη συμπλήρωση κάθε οκταμήνου από την 01-01-2025, ενώ σε ό,τι αφορά τον παραχωρησιούχο προβλέπεται και η καταβολή απολογιστικά κατά τη λήξη εκάστου 6μήνου.
Ο τελικός λογαριασμός που θα κληθεί να πληρώσει το Δημόσιο θα είναι πιθανότατα μεγαλύτερος, καθώς στη συμφωνία ορίζεται επίσης ότι λόγω της μη λειτουργίας των πλευρικών Σταθμών Διοδίων Βαρυμπόμπης και Αγίου Στεφάνου καθώς και του Μετωπικού Σταθμού Διοδίων του Κλάδου Σχηματάρι – Χαλκίδα μετά το τέλος κάθε εξαμήνου της τριετούς παράτασης θα εξετάζονται αιτήματα αποζημίωσης ως αντιστάθμισμα για την απώλεια εσόδων λόγω γεγονότων ευθύνης του Δημοσίου.
Πάνω από 112,5 εκ. ευρώ οι αποζημιώσεις έως τώρα
Να σημειωθεί ότι μέχρι τώρα το Δημόσιο έχει καταβάλει σε αποζημιώσεις προς την Νέα Οδό τους σταθμούς διοδίων που προβλεπόταν να εγκατασταθούν στη σύμβαση παραχώρησης του αυτοκινητόδρομου, αλλά έως και σήμερα η εγκατάσταση και λειτουργία τους αναστέλλεται με διαρκείς παρατάσεις, ποσό ύψους 112,56 εκ. ευρώ από το 2017 έως τα τέλη του 2024. Οι αποζημιώσεις αφορούν και στις επιπτώσεις που έχει η μη λειτουργία τους έχει στον Μετωπικό Σταθμό Διοδίων Αφιδνών.
Λίγες ημέρες πριν μάλιστα, όπως είχε γράψει σε αναλυτικό ρεπορτάζ του το «Έθνος», είχαν εγκριθεί από το υπουργείο αποζημιώσεις ύψους
- 9.306.934,44 ευρώ για το Α΄ εξάμηνο του 2024. Στο ποσό της απώλειας εσόδων του Σταθμού Διοδίων Αφιδνών περιλαμβάνεται και η απώλεια εσόδων ποσού 5.251,85 ευρώ, που προέκυψε από τη συμμόρφωση του Παραχωρησιούχου «ΝΕΑ ΟΔΟΣ Α.Ε» με τις εντολές του Δημοσίου περί ελεύθερης διέλευσης, χωρίς καταβολή διοδίων τελών, των δικαστικών αντιπροσώπων και εφόρων δικαστικών αντιπροσώπων κατά τις Ευρωεκλογές που διενεργήθηκαν στις 09.06.2024 και
- 11.639.188,70 ευρώ για το Β΄ εξάμηνο του 2023.
Τα ποσά των αποζημιώσεων κινούνται αυξητικά, όπως προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία καθώς για το 2018 είχε εγκριθεί ποσό 10,03 εκ. ευρώ για να φτάσει στα 13,3 εκ. ευρώ το 2019, στα 21,65 εκατ. το 2022 και στα 21,73 εκ. ευρώ το 2023 με τον ετήσιο λογαριασμό να μην πέφτει πλέον κάτω από τα 21 εκ. ευρώ.
Η γέφυρα της Βαρυμπόμπης
Όσον αφορά τη γέφυρα της Βαρυμπόμπης, η οποία κατασκευάστηκε προ 60ετίας και πλησιάζει στο τέλος της ζωής της, στο χρονοδιάγραμμα, το οποίο συνοδεύει τη συμφωνία παράτασης καθορίζεται η 20ή Αυγούστου 2025 ως ημερομηνία έναρξη των πρόδρομων εργασιών, ενώ η έναρξη κατασκευής τοποθετείται περίπου ένα μήνα αργότερα με στόχο ολοκλήρωσης την 01.07.2027.
Δεν δίνονται λεπτομέρειες για καθαίρεση της υφιστάμενης γέφυρας, ενώ στο κυρίως κείμενο της συμφωνίας αναφέρεται μόνο ότι μελέτες και απαλλοτριώσεις θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί εντός της τριετούς προθεσμίας: «Η αναληφθείσα εκ μέρους του Παραχωρησιούχου υποχρέωση για την εκπόνηση των μελετών για τα έργα της Β’ Φάσης του Ανισόπεδου Κόμβου Βαρυμπόμπης, περιλαμβανομένης και της εκπόνησης της αναγκαίας προς υποβολή Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και της σύνταξης των κτηματολογίων για τις ενδεχομένως αναγκαίες απαλλοτριώσεις, μετατίθεται εντός της προθεσμίας που προβλέπεται στο Παράρτημα Α της παρούσας», επισημαίνεται.
Υπενθυμίζεται ότι η συζήτηση περί αντικατάστασης της γέφυρας άνοιξε περίπου ένα χρόνο πριν. Νωρίτερα, την άνοιξη του 2023 το δημόσιο είχε ζητήσει από τον παραχωρησιούχο την επιθεώρησή της προκειμένου να εξεταστεί η αναγκαιότητα εκτέλεσης εργασιών ενίσχυσης, όπως προβλέπεται στη σύμβαση παραχώρησης.
Ωστόσο ακριβώς ένα χρόνο πριν, τον Ιανουάριο του 2024, ο παραχωρησιούχος επισήμανε την ανάγκη εκτέλεσης εργασιών βαριάς συντήρησης στο τεχνικό της γέφυρας Βαρυμπόμπης. Στις 11.09.2024, με έγγραφό του, ο κατασκευαστής – κοινοπραξία EUROIONIA- τεκμηρίωσε το ατελέσφορο της διατήρησης της γνωστής γέφυρας Βαρυμπόμπης, λόγω της παλαιότητας και των γεωμετρικών χαρακτηριστικών της, καθώς και την αναγκαιότητα καθαίρεσης και ανακατασκευής της, ενώ και ο παραχωρησιούχος επανήλθε τονίζοντας την ανάγκη ταχείας άρσης των υφιστάμενων εμποδίων και την υπογραφή νέας συμφωνίας για την επανέναρξη εκτέλεσης των υπολειπόμενων εργασιών, ειδικώς για τον ανισόπεδο κόμβο Βαρυμπόμπης.
Έως και σήμερα, όπως σημειώνεται και στη συμφωνία, η εντολή του δημοσίου περί ματαίωσης και αναβολής εργασιών για τα έργα που απομένουν, η οποία συνεπάγεται γεγονός καθυστέρησης και γεγονός ευθύνης δημοσίου, δεν έχει αρθεί.
Σε κάθε περίπτωση οι οριστικές αποφάσεις για τον προγραμματισμό κατασκευής της νέας γέφυρας θα πρέπει να αναμένονται από το υπουργείο.
Το ιστορικό
Υπενθυμίζεται ότι η Σύμβαση Παραχώρησης που κυρώθηκε με τον ν. 3555/2007 και τροποποιήθηκε με τον ν. 4219/2013 προέβλεπε εξαρχής, τη δυνατότητα ανάπτυξης πλευρικών σταθμών διοδίων στους ανισόπεδους κόμβους Βαρυμπόμπης, Αγίου Στεφάνου και Σχηματαρίου, αλλά ανεστάλη το 2017 εξαιτίας αντιδράσεων και προσφυγών. Ακολούθησαν συμφωνίες μεταξύ υπουργείου και παραχωρησιούχου. Η τελευταία παράταση είχε υπογραφεί το 2021 με το σκεπτικό η εγκατάσταση των σταθμών διοδίων να συνδυαστεί με την εφαρμογή του ηλεκτρονικού συστήματος αναλογικής χρέωσης διοδίων τελών με οπτική αναγνώριση. Το έργο αν και αρχικώς εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης, τελικώς δεν προχώρησε ποτέ με αποτέλεσμα το Δημόσιο να πληρώνει ακριβά τις ετήσιες αποζημιώσεις για διαφυγόντα έσοδα, κάτι το οποίο με τη νέα συμφωνία θα συνεχιστεί και για την προσεχή τριετία. Αξίζει μάλιστα να σημειωθεί ότι από το νέο κείμενο έχει απαλειφθεί και κάθε σύνδεση της παράτασης με τα ηλεκτρονικά διόδια.
Στο παρελθόν είχε αναφερθεί στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου στη Βουλή από τον αρμόδιο υφυπουργό Υποδομών, Νίκο Ταχιάο, το ενδεχόμενο τροποποίησης της εν λόγω σύμβασης, η οποία έχει ισχύ νόμου, εφόσον επιτυγχανόταν συμφωνία στη Βουλή ότι δεν θα εγκατασταθούν διόδια στο ύψος της Κηφισιάς και του Διονύσου στην ΠΑΘΕ.
Όπως προκύπτει από τις εξελίξεις, αυτό δεν προχώρησε, ενώ ύστερα από τόσα χρόνια παρατάσεων θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολη η εγκατάσταση διοδίων. Άλλωστε υπάρχει σφοδρή αντίδραση των κατοίκων των περιοχών αυτών, οι οποίοι στηρίζονται κυρίως στο επιχείρημα ότι ο Δήμος Διονύσου, αλλά και οι όμοροι δήμοι, είναι οι μοναδικοί δήμοι αστικών χαρακτηριστικών οι οποίοι εμπίπτουν σε πλευρικά διόδια των κεντρικών οδικών τους αξόνων την ώρα μάλιστα που δεν έχουν προχωρήσει συγκοινωνιακά έργα που να προσφέρουν εναλλακτική λύση μετακίνησης στις περιοχές αυτές.
