Η κυκλική οικονομία – ένα μοντέλο παραγωγής και κατανάλωσης που δίνει προτεραιότητα στην επαναχρησιμοποίηση, την ανακύκλωση και την κοινή χρήση προϊόντων αντί για την απόρριψή τους – θα μπορούσε να προσφέρει μια ουσιαστική παρέμβαση στην κλιματική κρίση. Και σε αυτό θα οι startups διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο.
Μια έκθεση της δεξαμενής σκέψης Circle Economy εκτιμά ότι η ευρύτερη υιοθέτηση της αρχής της κυκλικής οικονομίας θα μπορούσε να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά 39%. Ωστόσο, οι καταναλωτές έχουν ελλιπείς γνώσεις ως προς το θέμα. Ενδεικτική είναι μια έρευνα από το YoungPlanet στο Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία διαπίστωσε ότι εννέα στους δέκα ενήλικες δεν έχουν καν ακουστά την κυκλική οικονομία.
«Είναι δύσκολο να περιγράψουμε τι είναι», λέει η Rachel McCausland, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Lowe Rental, μιας επιχείρησης ενοικίασης μονάδων ψύξης με έδρα τη Βόρεια Ιρλανδία. «Αλλά η κυκλική οικονομία έχει τη δυνατότητα να φέρει επανάσταση στον τρόπο που σκεφτόμαστε και γιατί αγοράζουμε και νομίζω ότι θα γίνεται όλο και πιο διαδεδομένη στην καθημερινή ζωή, προσωπικά και επαγγελματικά».
Η σχέση των startups με την κυκλική οικονομία
Οι startups έχουν την ευκαιρία να δημιουργήσουν επιχειρήσεις που βασίζονται στην κυκλική οικονομία από την αρχή του κύκλου ζωής τους.
Οι startups διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στη μετάβαση στην κυκλική οικονομία, επειδή δεν χαρακτηρίζονται από τη γραφειοκρατία ούτε επηρεάζονται τόσο από τις προσδοκίες των καταναλωτών λέει ο Thibaud Hug De Larauze, συνιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος της scaleup Back Market. «Έχουν την ικανότητα να χτίζουν τις επιχειρήσεις τους από το μηδέν, να διαταράσσουν πραγματικά το status quo και να εκπαιδεύσουν τόσο τους καταναλωτές όσο και τις επιχειρήσεις».
Η Back Market, που ιδρύθηκε το 2014, λέει ότι είναι πλέον η μεγαλύτερη διαδικτυακή αγορά στον κόσμο για συσκευές που έχουν υποστεί αποκατάσταση, με πάνω από 6 εκατομμύρια χρήστες και κεφάλαια πάνω από 1 δισεκατομμύριο ευρώ.
Σύμφωνα με στοιχεία που παραθέτει ο De Larauze, έως και το 70% των υπαρχόντων τοξικών αποβλήτων οφείλεται σε απορριπτόμενα ηλεκτρονικά είδη, ενώ μόνο το 12,5% ανακυκλώνεται.
Ο De Larauze λέει ότι η Big Tech αναζητά πάντα το νέο — προσφέροντας ακριβά προϊόντα που θέλουν οι καταναλωτές να αγοράζουν σε ετήσια ή διετή βάση. Αυτό δημιουργεί δύο προβλήματα για τους πελάτες: την οικονομική προσιτότητα και τον αντίκτυπο στο περιβάλλον.
«Η ανανεωμένη τεχνολογία μπορεί να λύσει και τα δύο αυτά προβλήματα. Όχι μόνο οι αποκατεστημένες συσκευές είναι πολύ πιο προσιτές, αλλά είναι το κλειδί για τη δημιουργία μιας κυκλικής οικονομίας και τη δραστική μείωση των επιπτώσεων της τεχνολογίας στο περιβάλλον», λέει ο De Laurauze.
Αυτός ο αντίκτυπος της τεχνολογίας και των ηλεκτρονικών συσκευών μπορεί επίσης να μετριαστεί με την ενοικίαση εξοπλισμού αντί για την αγορά του. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για μικρότερες επιχειρήσεις και νεοφυείς επιχειρήσεις που μπορεί να μην γνωρίζουν πως να προμηθευτούν τον εξοπλισμό που χρειάζονται καθώς ξεκινούν το ταξίδι τους.
Τι γίνεται με τα απόβλητα;
Ακόμη και με αυτές τις πρωτοβουλίες, θα υπάρχει πάντα κάποια σπατάλη που δημιουργείται από την προσωπική και επαγγελματική κατανάλωση. Η εταιρεία Lowe εφαρμόζει μια αυστηρή πολιτική σπατάλης, η οποία υποστηρίζει τους πελάτες να διασφαλίσουν ότι κάθε προϊόν που πρέπει να αντικατασταθεί θα ανακυκλωθεί εάν είναι δυνατόν και ότι τυχόν ρυπογόνα χημικά όπως τα ψυκτικά θα απορριφθούν σωστά.
Δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είναι αποκομμένοι από ένα αποτελεσματικό σύστημα διαχείρισης απορριμμάτων. Ωστόσο, υπάρχει επίσης μια ευκαιρία εδώ για τις νεοφυείς επιχειρήσεις να προσφέρουν ένα εναλλακτικό σύστημα διαχείρισης απορριμμάτων. «Η διαχείριση των απορριμμάτων είναι κατακερματισμένη», λέει ο Nicola Stones, αντιπρόεδρος μάρκετινγκ στο Cleanhub, μια startup με έδρα το Βερολίνο που βοηθά τους πελάτες να διαχειριστούν τα πλαστικά τους απορρίμματα.
«Τα παλαιού τύπου συστήματα διαχείρισης απορριμμάτων στις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες δεν διαθέτουν τη συλλογή δεδομένων και τη διαφάνεια που απαιτούνται για την υποστήριξη της επιτάχυνσης σε μια πιο κυκλική οικονομία».
Στόχος του Cleanhub είναι να δημιουργήσει μια «κυκλική οικονομία για τα πλαστικά». Το σύστημά τους που βασίζεται σε πιστώσεις υπολογίζει πόσα πλαστικά απόβλητα μπορεί να δημιουργήσει μια επωνυμία και στη συνέχεια τους βοηθά να επενδύσουν σε προγράμματα διάθεσης μη ανακυκλώσιμων πλαστικών απορριμμάτων σε περιοχές με υψηλή ρύπανση.
«Οι startups μπορούν να παίξουν τεράστιο ρόλο», συνεχίζει. «Είναι πολύ πιο εύκολο να εφαρμοστεί το μοντέλο της κυκλικής οικονομίας από το μηδέν παρά να μεταφερθεί τα υπάρχοντα συστήματα. Όλα τα νέα προϊόντα θα πρέπει να σχεδιάζονται και να πωλούνται με ένα σαφές σχέδιο για το πώς τα υλικά θα συλλέγονται αργότερα, θα ανακυκλώνονται και θα χρησιμοποιηθούν για κάτι άλλο».
