Το κυκλοφοριακό πρόβλημα στην Αθήνα και στα μεγάλα και αστικά κέντρα της Ελλάδας είναι πολύ μεγάλο. Το πρόβλημα δημιουργήθηκε κυρίως την δεκαετία του 70, τη δεκαετία της αντιπαροχής δηλαδή, όπου σηκώνονταν στα κέντρα των πόλεων μεγάλες πολυκατοικίες χωρίς καμία πρόβλεψη θέσεων στάθμευσης.
Σήμερα στις πόλεις, είναι υποχρεωτική η πρόβλεψη θέσεων στάθμευσης σε κάθε νέα οικοδομή, ανάλογα μάλιστα με την χρήση του κτιρίου (κατοικία, γραφεία κλπ). Ειδικότερα για την Αθήνα είναι πλέον υποχρεωτική σε κάθε νέα οικοδομή, η κατασκευή μιας τουλάχιστον θέσης στάθμευσης ανά οριζόντια ιδιοκτησία.
Ο αριθμός όμως των αυτοκινήτων είναι πολύ μεγάλος και καθιστά ζήτημα καθημερινό, κυρίαρχο και πιεστικό την εξεύρεση θέση στάθμευσης των αυτοκινήτων σε ιδιωτικούς και δημόσιους χώρους. Ιδιαίτερα το θέμα της απόκτησης από τους πολίτες ενός ιδιωτικού χώρου στάθμευσης τα τελευταία χρόνια έχει γίνειαφορμή έντονων αντιπαραθέσεων, μέσα και έξω από τις αίθουσες των δικαστηρίων, στις γενικές συνελεύσεις των κτιρίων, στους δρόμους, στα πεζοδρόμια, αλλά κυρίως στις πυλωτές και στις πρασιές των πολυκατοικιών. Τι ισχύει λοιπόν σύμφωνα με τη νομοθεσία για τους ιδιωτικούς χώρους στάθμευσης;
- Πώς καθορίζονται οι θέσεις στάθμευσης σε μία πολυκατοικία;
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, ο απαιτούμενος αριθμός θέσεων στάθμευσης για τα νέα κτίρια ή για προσθήκες σε επέκταση υφισταμένων κτιρίων, υπολογίζεται ανάλογα με τη χρήση και τη συνολική επιφάνεια του κτιρίου, που προσμετράται στο συντελεστή δόμησης ή ανάλογα με τα επί μέρους στοιχεία της χρήσης (συνολικό αριθμό αιθουσών, κλινών ή θέσεων θεατών). Πριν εκδοθεί η άδεια κατασκευής της πολυκατοικίας από την Πολεοδομία, ο μηχανικός υπολογίζει τον απαιτούμενο αριθμό θέσεων στάθμευσης και καταθέτει διάγραμμα με συμβολαιογραφική πράξη, όπου προσδιορίζονται και δεσμεύονται τα πάρκινγκ της οικοδομής. Ο αριθμός αυτών των θέσεων πρέπει να είναι ανάλογος με την κάλυψη της οικοδομής καθώς επίσης εξαρτάται και από τις χρήσεις που θα εγκατασταθούν στο κτίριο (π.χ. κατοικία, γραφεία, εκπαιδευτήρια κλπ).
Οι θέσεις πάρκινγκ μπορούν να βρίσκονται είτε στην πυλωτή, είτε στο υπόγειο, είτε στην ταράτσα, είτε σε όροφο, είτε στον ακάλυπτο και χωρίζονται σε ανοιχτές και σε κλειστές θέσεις με επαρκή χώρο τουλάχιστον 12 τ.μ. εύκολη πρόσβαση και αρκετό ελεύθερο χώρο για ελιγμούς.
Ο ακάλυπτος χώρος, η ταράτσα και η πυλωτή αποτελούν κοινόχρηστο μέρος. Στους χώρους αυτούς καθορίζονται οι χώροι στάθμευσης είτε με συμφωνία όλων των συνιδιοκτητών η οποία καταχωρείται στον κανονισμό της πολυκατοικίας, είτε με σύσταση ή τροποποίηση οροφοκτησίας με συμβολαιογραφική πράξη. Για κάθε τροποποίηση πρέπει να συμφωνήσουν όλοι οι συνιδιοκτήτες.
- Είναι το ανοικτό πάρκινγκ ξεχωριστή ιδιοκτησία που μπορεί να πουληθεί;
Οι ανοιχτές θέσεις πάρκινγκ δεν αποτελούν χωριστή ιδιοκτησία, δηλαδή δεν έχουν ποσοστό συμμετοχής στο κοινό οικόπεδο. Παραχωρούνται για αποκλειστική χρήση σε κάθε ιδιοκτήτη οριζόντιας ιδιοκτησίας π.χ. διαμερίσματος και γίνεται με ειδική αναφορά στο συμβόλαιο αγοράς του διαμερίσματος και η θέση αυτή είναι απόλυτα συνδεδεμένη με το συγκεκριμένο διαμέρισμα. Δεν μεταβιβάζεται, ούτε μισθώνεται σε τρίτο που δεν έχει ιδιοκτησία στο συγκεκριμένο ακίνητο. Η ανοιχτή θέση πάρκινγκ δεν μπορεί να κλειστεί χωρίς τη σύμφωνη γνώμη όλων των συνιδιοκτητών.
- Τι ισχύει για τις κλειστές θέσεις στάθμευσης;
Οι κλειστές θέσεις πάρκινγκ που προβλέπονται στην οικοδομική άδεια δεν είναι κοινόχρηστοι χώροι και αποτελούν οριζόντια ιδιοκτησία με συμμετοχή στο οικόπεδο. Μεταβιβάζονται σε κάθε ενδιαφερόμενο χωρίς περιορισμούς. Επίσης έχουν το δικαίωμα μίσθωσης της θέσης εκτός αν απαγορεύεται από τον κανονισμό της πολυκατοικίας. Τέλος οι χώροι αυτοί επιβαρύνονται με κοινόχρηστες δαπάνες όπως και τα διαμερίσματα.
- Τι ισχύει με τις θέσεις στάθμευσης στην πιλοτή;
Η πιλοτή της πολυκατοικίας ακόμα και για παλαιές πολυκατοικίες είναι κοινόχρηστη και κοινόκτητη, δηλαδή ανήκει σε όλους τους συνιδιοκτήτες της πολυκατοικίας και δεν προσφέρεται για ιδιοκτησίες. Μπορούν όμως να καθορίζονται συγκεκριμένοι χώροι στάθμευσης για αποκλειστική χρήση των ιδιοκτητών.
Επομένως για τη στάθμευση στην πιλοτή ισχύουν τα εξής:
ü Η πιλοτή είναι χώρος κοινόκτητος και κοινόχρηστος. Ανήκει σε όλους τους ιδιοκτήτες της πολυκατοικίας, όπως οι αυλές, το κλιμακοστάσιο κτλ. Το ιδιόκτητο πάρκινγκ απαγορεύεται ρητά.
ü Οι συνιδιοκτήτες των διαμερισμάτων μιας πολυκατοικίας, μπορούν να καθορίσουν συγκεκριμένους χώρους για στάθμευση στην πιλοτή, που θα ανήκουν στην αποκλειστική τους χρήση (όχι ιδιοκτησία).
ü Θέση στάθμευσης δικαιούνται μόνο τα διαμερίσματα και τα καταστήματα της πολυκατοικίας, όχι οι αποθήκες και μάλιστα όταν είναι κάτω από 40 τ.μ.
ü Το ποιος θα παρκάρει νόμιμα στην πιλοτή και σε ποιον ανήκουν οι θέσεις στάθμευσης μπορεί να καθορίζεται με τη σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας ή με χωριστό συμβόλαιο. Αν δεν γίνει ούτε το ένα ούτε το άλλο, τότε ισχύει ο νόμος. Δηλαδή, έχουν δικαίωμα στάθμευσης όλοι, όπου να ’ναι, χωρίς συγκεκριμένες θέσεις.
ü Οι θέσεις στάθμευσης που είχαν παλιά αγοραστεί πριν από την απαγόρευση του νόμου ως χωριστές ιδιοκτησίες είναι και σήμερα ιδιόκτητες. Αυτές οι θέσεις μπορούν και να μεταβιβαστούν και να ενοικιαστούν.
ü Δεν μπορούν να ενοικιαστούν σε τρίτους οι θέσεις στάθμευσης που έχουν καθοριστεί για αποκλειστική χρήση. Δηλαδή, δεν είναι ιδιόκτητες, διότι αυτό απαγορεύεται με νόμο του 1981 ρητώς.
- Στην πολυκατοικία που μένω παρκάρουν στην πιλοτή μέχρι και μπροστά στην είσοδο και πρέπει να πηδήξω για να φτάσω στη πόρτα. Πού πρέπει να απευθυνθώ;
Θα πρέπει να δείτε τα σχέδια της οικοδομικής άδειας, γιατί εκεί αποτυπώνονται οι θέσεις στάθμευσης. Είναι ευνόητο ότι θα υπάρχουν διάδρομοι με ελεύθερη πρόσβαση για την είσοδο – έξοδο στην πολυκατοικία. Αν δεν υπάρχει συμμόρφωση, τότε μπορείτε να απευθυνθείτε στην πολεοδομία.
- Τι ισχύει για τις θέσεις πάρκινγκ στα υπόγεια γκαράζ των πολυκατοικιών;
Σύμφωνα με τη νομολογία των δικαστηρίων σχετικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς των θέσεων στάθμευσης, έχει κριθεί και παγίως γίνεται δεκτό ότι εφόσον βρίσκονται στο ισόγειο (περίκλειστες θέσεις στάθμευσης αυτοκινήτων) είτε στο υπόγειο, μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο διαιρεμένης ιδιοκτησίας και άρα δεν είναι κοινόχρηστα και κοινόκτητα μέρη της οικοδομής και μπορούν να ενοικιαστούν ή να πουληθούν σε τρίτους.
- Επιτρέπεται τον ακάλυπτο να τον κάνω χώρο στάθμευσης;
Καταρχήν ο ακάλυπτος χώρος του οικοπέδου προορίζεται κυρίως για φύτευση, πλην όμως σήμερα σε πολλές πολυκατοικίες ο ακάλυπτος χρησιμοποιείται ως χώρος στάθμευσης αυτοκινήτων καλύπτοντας όλη την πρασιά. Ο ακάλυπτος όμως του οικοπέδου μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως χώρος στάθμευσης αυτοκινήτων µη στεγασμένος (υπαίθριος) ή µε ελαφρά κατασκευή, σε ένα όμως ποσοστό της επιφάνειας του οικοπέδου και εκτός του υποχρεωτικού χώρου φύτευσης, που αντιστοιχεί στα 2/3 του οικοπέδου.
- Ποια κτίρια δεν υποχρεούνται να εξασφαλίζουν θέσεις στάθμευσης;
Απαλλάσσονται από την υποχρέωση θέσεων στάθμευσης :
α) Τα κτίρια που κτίστηκαν πριν από το 1979
β) Τα παραδοσιακά κτίρια που αναστηλώνονται, εφόσον με την αναστήλωση το κτίριο επαναφέρεται στην αρχική του μορφή.
γ) Τα κτίρια που ανεγείρονται σε οικισμούς ή τμήματά τους που χαρακτηρίζονται παραδοσιακοί και για τα οποία έχουν θεσπιστεί ειδικοί όροι και περιορισμοί δόμησης και προστασίας.
δ) Κτίρια που κρίθηκαν κατεδαφιστέα εν όλω ή εν μέρει λόγω σεισμών, εφόσον ανακατασκευάζονται με την ίδια επιφάνεια και για την ίδια χρήση.
Της ΓΡΑΜΜΑΤΗΣ ΜΠΑΚΛΑΤΣΗ, Τοπογράφου – Πολεοδόμου Μηχανικού
baklatsi@yahoo.gr
