των Νιάκα Βασιλείου Διπλ. Πολιτικού Μηχανικού Ε.Μ.Π. και Ξυλομένου Κωνσταντίνου Διπλ. Πολιτικού Μηχανικού Α.Π.Θ., MSc
Σήμερα πέφτει η αυλαία του Εξοικονομώ-Αυτονομώ 2020, ενός προγράμματος που η κυβέρνηση διατείνεται για την επιτυχία του λόγω της αυξημένης συμμετοχής και της ταχύτατης εξάντλησης των οικονομικών πόρων. Ωστόσο το μεγαλύτερο μέρος του τεχνικού κόσμου και των νοικοκυριών που συμμετείχαν, έχουν εντελώς διαφορετική άποψη.
Δεν μπορεί κανείς να διαφωνήσει ότι το συγκεκριμένο πρόγραμμα, το οποίο βοηθά καταλυτικά στην ενεργειακή αναβάθμιση του γερασμένου κτιριακού στόλου της χώρας, δεν είναι απαραίτητο. Αντιθέτως κρίνεται απολύτως επιβεβλημένο. Όμως ο τρόπος με τον οποίο γίνεται η επιλογή των ωφελούμενων, κάθε άλλο παρά αξιοκρατικός μπορεί να θεωρηθεί. Η επιλογή ενός συστήματος που βασίζεται στη χρονική προτεραιότητα, θυμίζει καταστάσεις Black Friday μέχρι εξαντλήσεως των αποθεμάτων (των διαθέσιμων οικονομικών πόρων στην προκειμένη περίπτωση), όπου το γρηγορότερο κλικ κερδίζει. Μια απαξιωτική και εξευτελιστική διαδικασία για όλους τους εμπλεκομένους, που δοκιμάζει τις φυσικές και ψυχικές τους αντοχές.
Η τωρινή κυβέρνηση είχε δεσμευτεί για την αλλαγή του τρόπου λειτουργίας του προγράμματος που η ίδια ως αντιπολίτευση είχε στηλιτεύσει επανειλημμένα. Το ίδιο πράγμα όμως κάνει και η τωρινή αντιπολίτευση που κατηγορεί το πρόγραμμα το οποίο δημιουργήθηκε επί των ημερών της. Παρόλα αυτά το πρόγραμμα παρέμεινε στην ίδια στρεβλή λογική, μετατρέποντας τους μηχανικούς σε «κλικαδόρους» εξευτελίζοντας έτσι την επιστημονική τους ιδιότητα και τους ωφελούμενους σε τζογαδόρους, γιατί πλέον η επιτυχία υποβολής μιας αίτησης ήταν αποκλειστικά θέμα τύχης. Με απλά λόγια, ένας δυνητικός ωφελούμενος με ενεργοβόρα κατοικία και χαμηλό εισόδημα μπορεί να μείνει εκτός από έναν άλλο με πιο νέα κατοικία (πχ Γ ενεργειακής κλάσης) και με υψηλό εισόδημα, γιατί ο δεύτερος μπορεί να ήταν πιο γρήγορος στην πληκτρολόγηση ή δεν κολλούσε το σύστημα στον υπολογιστή του.
Όμως η κυβέρνηση επιμένει να αναφέρεται αποκλειστικά στην επιτυχία του προγράμματος. Ναι, φυσικά είχε επιτυχία. Πέτυχε να οξύνει τις αδικίες στην επιλογή αυτών που θα επιδοτηθούν. Πέτυχε στο να δημιουργήσει μια ηλεκτρονική πλατφόρμα που δούλευε όποτε αυτή ήθελε, ενώ ταυτόχρονα μη εγκεκριμένα λογισμικά περνούσαν μαζικά αιτήσεις, προάγοντας έτσι τον αθέμιτο ανταγωνισμό. Πέτυχε να στρέψει τους ωφελούμενους εναντίον των μηχανικών, καθιστώντας τους βασικούς υπαίτιους για την αποτυχημένη υποβολή των αιτήσεων τους. Εκεί όμως που πέτυχε διάνα είναι να οδηγήσει στην απαξίωση του τεχνικού κόσμου που στις δύσκολες συνθήκες που βιώνουμε, προσπαθεί να κρατηθεί ζωντανός προκειμένου να οδηγήσει παράλληλα και την κατεστραμμένη από τα μνημόνια και την πανδημία οικονομία πάλι πίσω στην ανάπτυξη.
Με την ολοκλήρωση του παρόντος προγράμματος, η καθολική απαίτηση για επανασχεδιασμό του και την θέσπιση ενός δίκαιου συστήματος αξιολόγησης με βαθμολογικά κριτήρια, είναι κάτι παραπάνω από επιβεβλημένη. Είναι πράξη πολιτικής και κοινωνικής ευθύνης, που θα αποκαταστήσει τις τωρινές αδικίες και θα βοηθήσει αυτούς που πραγματικά το έχουν ανάγκη περισσότερο. Εν κατακλείδι, η πολιτική ηγεσία και το αρμόδιο Υπουργείο θα πρέπει να υιοθετήσουν τις προτάσεις του επιστημονικού κόσμου, για ένα δικαιότερο και περισσότερο λειτουργικό Εξοικονομώ-Αυτονομώ.
