Σε τέσσερις ζώνες χωρίζεται η περιοχή του λιμένα Πειραιά με βάση το αναθεωρημένο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα και Μελέτη Διαχείρισης (Master Plan) του ΟΛΠ, που ενέκρινε το Συμβούλιο της Επικρατείας και δημοσιοποιήθηκε σε ΦΕΚ. Το νέο Master Plan που περιέχεται στο Προεδρικό Διάταγμα περιλαμβάνει τις χρήσεις γης, τους όρους και περιορισμούς δόμησης, καθώς και την κυκλοφοριακή οργάνωση του λιμανιού.
Ειδικότερα στο νέο ΠΔ περιλαμβάνονται όλες οι προβλέψεις για τη λειτουργία και την περαιτέρω ανάπτυξη του λιμένα, οι λιμενικές ζώνες και υποζώνες, οι χρήσεις γης, οι όροι δόμησης, οι νέες υποχρεωτικές και μη επενδύσεις, οι περιβαλλοντικές δεσμεύσεις κ.ά. Η σημαντικότερη περιβαλλοντική δέσμευση που έχει τεθεί, για την πλήρη εφαρμογή του ΠΔ, είναι η απαίτηση εκπόνησης ολοκληρωμένης κυκλοφοριακής μελέτης κατά το στάδιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης των έργων.
Το ΠΔ, σύμφωνα με το υπ. Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής (ΥΠΝΑΝΠ), χωρίζεται σε τρία μέρη:
- Στο πρώτο περιλαμβάνεται η χωρική οργάνωση και το αναπτυξιακό πρόγραμμα του λιμένα Πειραιά.
- Στο δεύτερο οι κατευθύνσεις και τα μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος.
- Στο τρίτο στο υπόμνημα συμπεριλαμβάνεται το τοπογραφικό διάγραμμα με τους όρους δόμησης και οι χρήσεις γης των ζωνών του λιμένα.
Η χωρική οργάνωση του λιμένα Πειραιά προβλέπει τέσσερις ζώνες ανάπτυξης και, συγκεκριμένα, τον Επιβατικό Λιμένα, τον Εμπορικό Λιμένα, τη Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη και τη Ζώνη Σαλαμίνας-Αρχαιολογικός χώρος. Ο μεγάλος όγκος έργων, ωστόσο, αφορά στις δύο πρώτες ζώνες και κυρίως στον επιβατικό και εμπορικό λιμένα του Πειραιά.
- Επιβατικός λιμένας: Προβλέπεται η επέκταση του επιβατικού λιμένα στη νότια πλευρά του, με προσχώσεις εμβαδού περίπου 135 στρεμμάτων σε θαλάσσια περιοχή όμορη του προβλήτα Θεμιστοκλέους, με σκοπό τη δημιουργία θέσεων πρόσδεσης πλοίων που θα εξυπηρετούν, κυρίως, τους επιβάτες που ταξιδεύουν από και προς το λιμάνι του Πειραιά. Περιλαμβάνει επιπλέον δύο έργα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος και συγκεκριμένα το έργο της ανάδειξης του Κονώνειου τείχους και το έργο ανάδειξης του ταφικού μνημείου του Θεμιστοκλή.
Επίσης στην ίδια κατηγορία έργων συγκαταλέγεται η κατασκευή επιβατικού σταθμού κρουαζιέρας. Πρόκειται για κτιριακό έργο επιφανείας περίπου 22.000 τ.μ., το οποίο προγραμματίζεται να χωροθετηθεί επί της επέκτασης του επιβατικού λιμένα, με σκοπό την εξυπηρέτηση, κυρίως, των επιβατών που ταξιδεύουν από και προς το λιμάνι του Πειραιά.
Στον επιβατικό λιμένα θα κατασκευαστούν ακόμη τέσσερα ξενοδοχεία, εκ των οποίων ένα πέντε αστέρων στο Πόρτο Λεόνε επιφανείας περίπου 8.000 τ.μ., το οποίο προγραμματίζεται να χωροθετηθεί ανατολικώς των εγκαταστάσεων Κανέλου στον χερσαίο χώρο νοτίως και σε επαρκή απόσταση από το Κονώνειο τείχος. Το δεύτερο ξενοδοχείο θα προέλθει από τη μετατροπή-ανακατασκευή του κτιρίου της Παγόδας σε ξενοδοχείο πέντε αστέρων και συνεδριακό κέντρο. Το έργο αυτό περιλαμβάνει και την αποκατάσταση του μνημειακού χαρακτήρα του και τη διαμόρφωση της γύρω περιοχής. Το τρίτο και τέταρτο ξενοδοχείο τεσσάρων και πέντε αστέρων, αντίστοιχα, θα προέλθουν από τη μετατροπή δύο αποθηκών βιομηχανικής κατασκευής στην περιοχή λιμένων επιβατών στην Ηετιώνεια ακτή, με επιφάνεια, αντιστοίχως, περίπου 8.800 τ.μ. και 15.000 τ.μ.
Ακόμη το Master Plan προβλέπει για τον επιβατικό λιμένα του Πειραιά μετατροπή σε μουσείο της πέτρινης αποθήκης στην ακτή Βασιλειάδη επιφανείας περίπου 3.500 τ.μ. και η οποία βρίσκεται στον παρακείμενο χώρο του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
Τέλος, ο ΟΛΠ σχεδιάζει τη βυθοκόρηση κεντρικού λιμένα και τη δημιουργία εσωτερικής γραμμής ηλεκτροκίνητων λεωφορείων κατά μήκος του επιβατικού λιμένα.
- Εμπορικός λιμένας: Στη ζώνη του εμπορικού λιμένα προβλέπεται:
- Η επισκευή δαπέδων, σιδηροτροχιών και γερανογεφυρών στοιβασίας (RMG cranes) στον Προβλήτα Ι Σταθμού Εμπορευματοκιβωτίων.
- Η υπόγεια οδική σύνδεση σταθμού διακίνησης αυτοκινήτων στον πρώην χώρο ΟΔΔΥ.
- Η κατασκευή νέου προβλήτα πετρελαιοειδών: αφορά λιμενικό έργο κατασκευής προβλήτα, συμπεριλαμβανομένων των απαραίτητων υποδομών και ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων, για την εξυπηρέτηση φορτοεκφόρτωσης πλοίων μεταφοράς πετρελαϊκών προϊόντων, στο νότιο μέτωπο του Προβλήτα ΙΙΙ Σταθμού Εμπορευματοκιβωτίων, συνολικής επιφανείας 12.802 τ.μ.
- Η επέκταση σταθμού διακίνησης αυτοκινήτων (Λιμένας Ηρακλέους).
- Μια νέα αποθήκη στην περιοχή πρώην ΟΔΔΥ.
- Ένα πενταώροφο κτίριο στάθμευσης αυτοκινήτων στον Προβλήτα Ηρακλέους: αφορά κτιριακό έργο επί του υφιστάμενου τμήματος του Προβλήτα Ι (μόλος ΔΕΗ) Λιμένος Ηρακλέους, με σκοπό την αύξηση της δυναμικότητας και την κάλυψη των επιχειρησιακών αναγκών προσωρινής αποθήκευσης οχημάτων.
Οι συνολικές επενδύσεις εκτιμάται ότι θα ανέλθουν σε περίπου 300 εκατ. ευρώ και είναι υποχρεωτικές από τη σύμβαση παραχώρησης του λιμένα του 2017.
Σύμφωνα με το υπ. Ναυτιλίας, είναι το πρώτο σχετικό Προεδρικό Διάταγμα (ΠΔ) που έχει εκδοθεί για λιμένα στη χώρα έως σήμερα και αυτό συνέβη ύστερα από πολύχρονη και επίπονη διαδικασία. Η πρώτη έκδοση του Master Plan κατατέθηκε στο υπουργείο Ναυτιλίας το 2017, αλλά οι αλλεπάλληλες παρατηρήσεις, τροποποιήσεις, προτάσεις, δημόσιες διαβουλεύσεις και συνεδριάσεις της Επιτροπής Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Λιμένων (ΕΣΑΛ) έφεραν -σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπ. Ναυτιλίας- το επιθυμητό αποτέλεσμα μόλις έξι χρόνια αργότερα.
Όπως ανέφερε ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Γιάννης Πλακιωτάκης, με το νέο ΠΔ «άνοιξε πλέον ο δρόμος ώστε τα λιμάνια της χώρας να προχωρήσουν ένα βήμα εμπρός με οργανωμένο σχέδιο και πλάνο, το οποίο θα διασφαλίζει το μέλλον τους προς όφελος τόσο των τοπικών κοινωνιών όσο και της εθνικής οικονομίας». Από την άλλη πλευρά ο γ.γ. Λιμένων, Λιμενικής Πολιτικής και Ναυτιλιακών Επενδύσεων, Ευάγγελος Κυριαζόπουλος, επισήμανε ότι «το εν λόγω ΠΔ αν και αναφέρεται στον λιμένα του Πειραιά, εντούτοις έχει ξεχωριστή σημασία γιατί αποτελεί πλέον τον οδικό χάρτη για τα Master Plans όλων των ελληνικών λιμένων. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα θετική εξέλιξη, καθώς μπαίνει τάξη σε μια δαιδαλώδης διαδικασία που στερούσε από το εθνικό λιμενικό σύστημα την προοπτική και την ανάπτυξη».
