Ως το μεγαλύτερο οδικό έργο που θα χρηματοδοτήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση τα επόμενα χρόνια, χαρακτηρίζεται από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης.
Το έργο πνοής για την οδική ασφάλεια στο νησί που υπολογίζεται να κοστίσει 2 δισ. ευρώ θα ξεκινά από τον Κίσσαμο και θα καταλήγει στη Σητεία και θα έχει συνολικό μήκος 300 χιλιόμετρα.
Πρόκειται για το τελευταίο και πλέον δύσκολο μεγάλου μήκους αυτοκινητόδρομο, που θα κατασκευαστεί στην Ελλάδα. Ένα έργο που θα διευκολύνει τις μετακινήσεις των κατοίκων της Κρήτης, θα μειώσει το κόστος μεταφοράς των εμπορευμάτων και θα συμβάλλει στην περαιτέρω τουριστική ανάπτυξη. Αλλά κυρίως θα αναβαθμίσει την οδική ασφάλεια.
Τα πρώτα εργοτάξια εκτιμάται ότι θα αρχίσουν να στήνονται στα τέλη του 2022 και στις αρχές του 2026 εκτιμάται ότι θα έχουν ολοκληρωθεί τα έργα ανατολικά του Ηρακλείου.
Τι έχει γίνει και τι έχει δρομολογηθεί
«Ένα έργο που ήταν σχεδόν στη σφαίρα του απραγματοποίητου, τόσα χρόνια συζητιόταν αλλά κανείς δεν πίστευε πια ότι θα πραγματοποιηθεί, με συγκεκριμένα βήματα το κάνουμε πραγματικότητα. Κάνοντας άλματα στη μελετητική ωριμότητά του και εξασφαλίζοντάς του τα τρία Χ: χρηματοδότηση, χάραξη, χρονοδιάγραμμα», τόνισε ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, κ. Κώστας Καραμανλής, στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο στα Χανιά παρουσία του Πρωθυπουργού.
Μέχρι στιγμής για το έργο έχουν ολοκληρωθεί τα εξής βήματα:
-Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για το τμήμα Χερσόνησος- Νεάπολη κατατέθηκε στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και ξεκίνησε η δεύτερη φάση του διαγωνισμού.
-Οριστικοποιήθηκε επίσης η χάραξη και κατατέθηκε στο ΥΠΕΝ η ΜΠΕ για το τμήμα Χανιά – Ηράκλειο.
-«Κλείδωσε» η χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και το ΕΣΠΑ.
-Από το καλοκαίρι του 2019 έχουν ανατεθεί 16 μελέτες για τη συνολική ωρίμανση του έργου.
-Ανατέθηκαν οι μελέτες για το τμήμα Κίσσαμος – Χανιά, που θα αποτελέσει προαίρεση στη σύμβαση παραχώρησης.
– Το τμήμα Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος, μήκους 15 χλμ, θα δημοπρατηθεί ως τις αρχές του 2022, ως δημόσιο έργο με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.
-Μελετάται πλέον ενιαία το έργο από τον Κίσσαμο ως τη Σητεία, με προδιαγραφές σύγχρονου δρόμου.
Το ιστορικό
Η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας παρέλαβε μια απλή μολυβιά στο χάρτη, δηλώνει ο υπουργός Υποδομών κ. Κώστας Καραμανλής. Χωρίς χάραξη, χωρίς πλάνο χρηματοδότησης, και με πολύ μικρή έως ανύπαρκτη μελετητική ωριμότητα.
Με λίγες αποσπασματικές παρεμβάσεις, διάσπαρτες κατά μήκος του άξονα, χωρίς συνοχή και χωρίς τις απαιτούμενες προδιαγραφές ενός σύγχρονου αυτοκινητοδρόμου. Δεν υπήρχαν καν επαρκή γεωτεχνικά στοιχεία, για να μπορεί να εξαχθεί ένα ασφαλές συμπέρασμα ποια έργα μπορούν και ποια έργα δεν μπορούν να υλοποιηθούν στη περιοχή.
Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών διατήρησε την επιλογή για τμηματική δημοπράτηση του έργου – με Σύμβαση Παραχώρησης, ΣΔΙΤ και Δημόσιο έργο – με σεβασμό στη συνέχεια του κράτους. Αλλά και για να μη χαθεί και άλλος χρόνος και υπάρξουν επιπλέον δικαστικές εμπλοκές με την ακύρωση των δύο διαγωνισμών που είχαν ήδη ξεκινήσει.
Η πραγματικότητα όμως όπως τονίζουν στο υπουργείο είναι ότι το έργο που παρουσιάστηκε από τον Πρωθυπουργό κ. Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, κ. Κώστα Καραμανλή, στήθηκε σχεδόν από το μηδέν. «Η απόσταση που διανύσαμε αυτούς τους 22 μήνες είναι τεράστια», επισήμανε χαρακτηριστικά ο κ. Καραμανλής.
«Το έργο αυτό αποτελεί μεγάλο στοίχημα για τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών και με μεγάλη ικανοποίηση βλέπουμε σήμερα την πρόοδο που έχουμε επιτύχει. Αλλά θα είναι ακόμη μεγαλύτερη η ικανοποίηση όταν δούμε μια μέρα τους κόπους μας να ανταμείβονται και τον ΒΟΑΚ να παραδίδεται σε κυκλοφορία. Αυτή η ημέρα δε θα αργήσει με τη στήριξη του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, που από την πρώτη στιγμή ήταν δίπλα μας, αλλά και με τη σύμπλευση όλης της κοινωνίας της Κρήτης», τόνισε από την πλευρά του ο Γενικός Γραμματέας Υποδομών, κ. Γιώργος Καραγιάννης.
Η χρηματοδότηση
Ο κυριότερος λόγος για τον οποίο δεν είχε προχωρήσει ο ΒΟΑΚ μέχρι σήμερα, ήταν ότι δεν υπήρχε χρηματοδότηση για ένα τόσο μεγάλο έργο. Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών αφού εξέτασε όλα τα εναλλακτικά σενάρια, έχει καταλήξει σε ένα ολοκληρωμένο και ρεαλιστικό χρηματοδοτικό μοντέλο, που αξιοποιεί την ευκαιρία που προσφέρει το Ταμείο Ανάκαμψης, αλλά και πόρους του ΕΣΠΑ. Ειδικότερα, θα χρηματοδοτηθούν από το Ταμείο Ανάκαμψης τα δύο ανατολικά τμήματα του ΒΟΑΚ από το Ηράκλειο έως τον Άγιο Νικόλαο, καθώς και ένα τμήμα της παραχώρησης, με το υπόλοιπο να καλύπτεται από το ΕΣΠΑ.
« Η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας επίσης δεν κοροϊδεύει τους πολίτες, αλλά λέει ξεκάθαρα ότι ο ΒΟΑΚ όπως και όλα τα αντίστοιχα έργα σε όλη τη χώρα, θα έχει διόδια. Σημειωτέον, το ύψος των διοδίων έχει υπολογιστεί έως 0,063 ευρώ ανά χιλιόμετρο, όπως και στους υπόλοιπους αυτοκινητόδρομους της χώρας» .
Τα επόμενα βήματα
Αφού το έργο πλέον έχει χάραξη, θα ακολουθήσουν οι περιβαλλοντικές μελέτες των παρακάμψεων των μεγάλων πόλεων και η ολοκλήρωση των μελετών για το τμήμα Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος που θα δημοπρατηθεί στις αρχές του επόμενου έτους ως δημόσιο έργο, με προϋπολογισμό που θα αγγίξει 145 εκ. ευρώ.
Για το τμήμα Κίσσαμος – Χανιά έχουν ανατεθεί και εκπονούνται ήδη οι μελέτες ώστε να εισαχθεί ως προαίρεση στη Σύμβαση Παραχώρησης. Ενώ τα τμήματα μετά τον Άγιο Νικόλαο ως τη Σητεία, μελετώνται ήδη προκειμένου να υλοποιηθούν ως δημόσια έργα. Ταυτόχρονα, μελετάται και το κομμάτι Σούδα – Αεροδρόμιο.
Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών εκτιμά ότι περί το τέλος του 2022 θα αρχίσουν να στήνονται εργοτάξια και ως τις αρχές του 2024 θα έχουν ανοίξει όλα τα μέτωπα. Με πρώτα τα Δημόσια έργα, ύστερα το ΣΔΙΤ και τελευταίο το μεγάλο κομμάτι της Παραχώρησης.
Με βάση αυτό το πλάνο, στις αρχές του 2026 εκτιμάται ότι θα έχουν ολοκληρωθεί τα έργα ανατολικά του Ηρακλείου και θα είναι ανοικτό μόνο το κομμάτι της Σύμβασης Παραχώρησης, στο οποίο όμως θα έχει ήδη ολοκληρωθεί σημαντικό τεχνικό αντικείμενο.
Τεχνικά χαρακτηριστικά του έργου
Κίσσαμος – Χανιά (Προαίρεση στη Σύμβαση Παραχώρησης)
· Μήκος αυτοκινητοδρόμου: 37,5 χλμ.
· Η τυπική διατομή του αυτοκινητόδρομου έχει πλάτος οδοστρώματος 21,5 μέτρα.
· 2 λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση με ΛΕΑ και κεντρική νησίδα
· Εκτιμώμενο κόστος 180 εκ. ευρώ
Χανιά – Ηράκλειο (Σύμβαση Παραχώρησης)
· Μήκος αυτοκινητοδρόμου: 157,5 χλμ. και παράπλευρου / κάθετου δικτύου περίπου 150 χλμ.
· Η τυπική διατομή του αυτοκινητόδρομου έχει πλάτος οδοστρώματος 21,5 μέτρα από 12,50 σήμερα.
· 2 λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση με ΛΕΑ
· 26 σήραγγες μονού κλάδου συνολικού μήκους περίπου 34 χλμ.
· 10,80 χλμ. νέες γέφυρες, 23 εκ των οποίων υπερβαίνουν τα 100 μέτρα μήκος
· 20 νέοι ανισόπεδοι κόμβοι και αναβάθμιση των υπαρχόντων 18 ανισόπεδων κόμβων στις Παρακάμψεις Χανίων, Ρεθύμνου, Ηρακλείου
· Εκτιμώμενο κόστος 1,32 δισ ευρώ.
Χερσόνησος – Νεάπολη (ΣΔΙΤ)
· Μήκος αυτοκινητοδρόμου: 22,44 χλμ. και παράπλευρου / κάθετου δικτύου 9,65 χλμ
· Η τυπική διατομή του αυτοκινητόδρομου έχει πλάτος οδοστρώματος 21,5 μέτρα.
· 2 λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση με ΛΕΑ
· 12 γέφυρες μονού κλάδου (1,7 χλμ.)
· 5 σήραγγες μονού κλάδου (συνολικού μήκους 6,75 χλμ.)
· 1 cut & cover διπλού κλάδου (215 μ)
· 5 νέους Ανισόπεδους Κόμβους
· Στο ΣΔΙΤ θα ενταχθεί και η λειτουργία και συντήρηση των 14 χλμ. του Νεάπολη – Αγ. Νικόλαος
· Κατατέθηκε η ΜΠΕ και ξεκίνησε η Β’ Φάση του διαγωνισμού
· Εκτιμώμενο κόστος 290 εκ. ευρώ.
Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος
· Μήκος αυτοκινητοδρόμου: 14,0 χλμ.
· Η τυπική διατομή του αυτοκινητόδρομου έχει πλάτος οδοστρώματος 21,5 μέτρα
· 2 λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση με ΛΕΑ
· Μελετάται και προγραμματίζεται να δημοπρατηθεί ως Δημόσιο Έργο στις αρχές του 2022
· Εκτιμώμενο κόστος 145 εκ. ευρώ.
Άγιος Νικόλαος – Σητεία
· Θα ολοκληρωθούν οι μελέτες και θα αναζητηθεί χρηματοδότηση σε συνεργασία με την Περιφέρεια για τα τμήματα Καλό Χωριό – Γέφυρα Φρουζή και Παράκαμψη Παχειάς Άμμου
· Το έργο είναι περιβαλλοντικά αδειοδοτημένο και η δημοπράτηση μπορεί να γίνει αρχές 2022.
Τα υπόλοιπα έργα της Κρήτης
Ξεμπλόκαρε και προχωρά το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι. Άλλο ένα έργο με τεράστια αναπτυξιακή διάσταση για την Κρήτη και για τον τουρισμό μας συνολικά.
· Η αξιοποίηση του παλιού αεροδρομίου Ηρακλείου. Για να προχωρήσει γρήγορα και να μην έχουμε «νέο Ελληνικό», έχει καταστρωθεί συγκεκριμένος οδικός χάρτη και έχει συνδεθεί η υλοποίησή του με την καταβολή των δόσεων από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
· Θα ξεκινήσει μέχρι τις αρχές του 2022 η κατασκευή κρίσιμων συμπληρωματικών έργων σε φράγματα στο Νομό Λασιθίου, η κατασκευή φράγματος στο Πλατύ του Νομού Ρεθύμνου και δικτύων άρδευσης στην περιοχή, καθώς και έργα αξιοποίησης του Υδατικού Δυναμικού του Ταυρωνίτη Ποταμού στο Νομό Χανίων.
