Στο Ελεγκτικό Συνέδριο προς έγκριση είναι πλέον η σύμβαση παραχώρησης του βασικού τμήματος του ΒΟΑΚ, Χανιά-Ηράκλειο. Όπως ανέφερε σε επίσκεψη του στην Κρήτη ο υφυπουργός Υποδομών, Νίκος Ταχιάος, αναμένεται σύντομα η έγκριση για να προχωρήσουν οι τελευταίες ενέργειες που θα ολοκληρώσουν τον πολυετή διαγωνισμό.
Αυτό θα είναι και το πρώτο επόμενο βήμα. Στη συνέχεια τα δύο τελευταία ορόσημα θα είναι η κύρωση της σύμβασης από την Βουλή των Ελλήνων και η υπογραφή της.
Αναφορικά με την κύρωση της σύμβασης, πρόκειται ουσιαστικά για την εφαρμογή ενός νόμου, καθώς όλες οι συμβάσεις παραχώρησης, κυρώνονται ως νόμοι από την ελληνική βουλή.
Αν δεν υπάρξουν καθυστερήσεις, η σύμβαση ίσως να μπορεί να υπογραφεί μέσα στον Μάιο. Με την υπογραφή της σύμβασης παραχώρησης δεν σημαίνει πως αυτόματα θα περάσουμε σε φάση κατασκευών. Όπως σε όλα τα έργα, θα πρέπει να ολοκληρωθούν οι απαλλοτριώσεις, να αποδοθούν οι χώροι στον παραχωρησιούχο και να ολοκληρωθούν οι λεγόμενες μελέτες εφαρμογής, μελέτες που αναλύουν όλα τα βήματα κατασκευής, την κυκλοφορία κατά τη διάρκεια των έργων, από που θα έρχονται τα υλικά κ.α.
Το τμήμα Χανιά-Ηράκλειο συνιστά σήμερα το μεγαλύτερο νέο οδικό έργο της χώρας με κόστος άνω των 2 δισ. ευρώ ενώ σωρευτικά με τα άλλα δύο τμήματα αγγίζει τα 2,5 δισ. ευρώ. Τα έργα αναμένεται να τρέξουν εμπροσθοβαρώς καθώς μέρος της χρηματοδότησης του άξονα προέρχεται και από το Ταμείο Ανάκαμψης το οποίο ολοκληρώνεται τον Αύγουστο του 2026.
Πως θα γίνει η αναβάθμιση του αυτοκινητόδρομου
Κατά βάση η αναβάθμιση του τμήματος Χανιά-Ηράκλειο σε κλειστό αυτοκινητόδρομο θα γίνει στο μεγαλύτερο τμήμα στην υφιστάμενη χάραξη ενώ σε κάποια τμήματα θα υπάρχει νέα χάραξη και κάποιες σήραγγες.
Η κατασκευή του Χανιά-Ηράκλειο θα μοιάζει σημαντικά με εκείνη που ζήσαμε πριν μια δεκαετία στην Ολυμπία Οδό με την αναβάθμιση του Κόρινθος-Πάτρα.
Αυτό γιατί θα πρέπει να γίνεται ταυτόχρονα κατασκευή και λειτουργία του δρόμου, πράγμα που θα σημάνει μια περίοδο κάποιων ετών με συνεχόμενες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις μικρής ή μεγάλης διάρκειας, ανάλογα με τη ροή των εργασιών.
Όπως έχει προαναγγελθεί για την μείωση των τροχαίων επί του ΒΟΑΚ, θα υλοποιηθεί ένα παράλληλο έργο οδικής ασφάλειας που θα προσομοιάζει με εκείνο που υλοποιήθηκε στο Πάτρα-Πύργος με μεγάλη επιτυχία καθώς περιόρισε σε συντριπτικό βαθμό, τόσο τα ατυχήματα, όσο και τα θανατηφόρα δυστυχήματα.
Στην περίοδο της κατασκευής σε κάποια φάση θα δούμε επίσης να ενεργοποιείται και η προαίρεση που υπάρχει στον διαγωνισμό με την προσθήκη του τμήματος Χανιά-Κίσσαμος.
Όπως αναφέρεται στην απόφαση σύμφωνα με το άρθρο 15.7.1 του Σχεδίου της Σύμβασης Παραχώρησης (2ο Τεύχος Μεταβολών) του Έργου του θέματος, «το Δημόσιο δικαιούται κατά την επέλευση της πρώτης δωδεκάμηνης επετείου της Ημερομηνίας Έναρξης Παραχώρησης να ασκήσει το εκ της παρούσης Σύμβασης Δικαίωμα Προαίρεσης, ήτοι να περιλάβει στο Έργο το Τμήμα Κίσσαμος – Χανιά (περιλαμβανομένου και του Α/Κ ΒΟΑΚ – Οδός προς Α/Δ Χανίων).
Εφόσον τα έργα ξεκινήσουν το 2026, τότε χωρίς να συνυπολογίζονται τυχόν καθυστερήσεις (κυρίως από απαλλοτριώσεις, εγκρίσεις μελετών κ.α.), τότε η ολοκλήρωση του θα μπορούσε να συμβεί το 2030, ή να δίδονται σταδιακά στην κυκλοφορία έτοιμα τμήματα. Αυτό είναι κάτι που θα το διαπιστώσουμε κατά την διάρκεια κατασκευής.
Ο συνολικός ΒΟΑΚ
Με την ενεργοποίηση της σύμβασης παραχώρησης, όλος ο ΒΟΑΚ από τα Χανιά μέχρι τον Άγιο Νικόλαο θα είναι σε φάση κατασκευής. Ως γνωστό, τα τμήματα Χερσόνησος-Νεάπολη και Νέαπολη-Άγιος Νικόλαος είναι σε φάση κατασκευής εδώ και καιρό, με την πρόοδο των έργων να είναι ακόμα σε χαμηλά επίπεδα.
Το τμήμα Χερσόνησος-Νεάπολη μήκους 22,5 χιλιομέτρων υλοποιείται με τη μέθοδο της ΣΔΙΤ (Σύμπραξη Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα) και ανάδοχο είναι το σχήμα ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ-AKTOR-ΑΚΤΩΡ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ. Εδώ το πιθανότερο είναι να δούμε να ολοκληρώνονται τα έργα μέχρι την περίοδο 2027-2028.
Το τμήμα Νεάπολη-Άγιος Νικόλαο, μήκους 14,5 χιλιομέτρων υλοποιείται ως κλασικό δημόσιο έργο με ανάδοχο την AKTOR. Η ολοκλήρωση του έργου ίσως είναι εφικτή εντός του 2026 ή το 2027.
Η χρηματοδότηση του ΒΟΑΚ είναι περίπλοκη καθώς συνδυάζει πέρα από τα διαφορετικά εργαλεία υλοποίησης και διαφορετικές χρηματοδοτήσεις καθώς απορροφά χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ, το Ταμείο Ανάκαμψης, δάνεια και ιδιωτικά κεφάλαια. Με την ολοκλήρωση των έργων και στα τρία τμήματα, ο νέος αυτοκινητόδρομος θα διαθέτει σε όλο το μήκος του δύο λωρίδες ανά κατεύθυνση και Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης (ΛΕΑ), ανισόπεδους κόμβους, Σταθμούς Εξυπηρέτησης Αυτοκινητιστών (ΣΕΑ). Διόδια θα λειτουργούν στο τμήμα Χανιά-Ηράκλειο.
Με την προσθήκη του Χανιά-Κίσσαμος, το μήκος του ΒΟΑΚ αυξάνεται από 192 χιλιόμετρα σε 223 χιλιόμετρα. Για να δώσουμε μια τάξη μεγέθους, πλέον ο ΒΟΑΚ ξεπερνά σε μέγεθος το τμήμα της Ολυμπίας Οδού Ελευσίνα-Πάτρα και είναι ελάχιστα μικρότερος από τον Αυτοκινητόδρομο Αιγαίου (τμήμα Ράχες Φθιώτιδας-Λάρισα-Κλειδί Ημαθίας) που είναι 230 χιλιόμετρα.
