Της ΓΡΑΜΜΑΤΗΣ ΜΠΑΚΛΑΤΣΗ, τοπογράφου – πολεοδόμου μηχανικού, baklatsi@yahoo.gr
Με τη χρήση της τεχνικής νοημοσύνης και σύγχρονους δορυφορικούς χάρτες θα καταγράφονται πλέον τα ακίνητα και θα εντοπίζεται κάθε αλλαγή στη δόμησή τους. Όσοι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων αποδείξουν ότι τα έκτισαν πριν το 2011 θα πρέπει άμεσα να απευθυνθούν σε μηχανικό, προκειμένου να υπαχθούν στον τελευταίο νόμο περί αυθαίρετων Ν. 4495/2017 και να τακτοποιήσουν, για να γλιτώσουν επιπλέον πρόστιμα. Τα αυθαίρετα που έγιναν μετά τις 27 Ιουλίου του 2011 θα κατεδαφίζονται, ενώ θα επιβάλλονται και πρόστιμα, ποινικές κυρώσεις και διακοπή ρευματοδότησης. Επίσης, με τη διασύνδεση των ηλεκτρονικών συστημάτων οι ελεγκτές της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, θα έχουν άμεση πρόσβαση στα αρχεία του Εθνικού Κτηματολογίου και θα μπορούν να εντοπίζουν άμεσα όλα τα ακίνητα που έχουν δηλωθεί, τόσο οικόπεδα και σπίτια, όσο και χωράφια στις εκτός σχεδίου περιοχές και τα οποία δεν είναι δηλωμένα στο έντυπο Ε9.
Επίσης, μπορούν να εντοπίζονται ακίνητα που ενώ έχουν δηλωθεί στο Κτηματολόγιο, δεν έχουν δηλωθεί με το «σωστό» εμβαδό στο Περιουσιολόγιο (Ε9) στην Εφορία.
Στόχος είναι να αποκαλυφθούν αδήλωτα σπίτια, χωράφια και άλλες αυθαίρετες κατασκευές, όπως πισίνες καθώς επίσης και αδήλωτα «κρυμμένα» τετραγωνικά σε διαμερίσματα και κατοικίες.
Το Υπουργείο Οικονομικών εκτιμά ότι αρκετοί φορολογούμενοι αποκρύπτουν από την εφορία την πραγματική τους ακίνητη περιουσία, δηλώνοντας λιγότερα τετραγωνικά, για να αποφεύγουν την πληρωμή του ΕΝΦΙΑ. Επίσης πολλές είναι και οι περιπτώσεις που ιδιοκτήτες ακινήτων που δεν είχαν συμβόλαια δεν τα δήλωναν στο Ε9, αλλά τα δήλωσαν πρόσφατα στο Κτηματολόγιο με ένορκη βεβαίωση μαρτύρων και διόρθωση του τελευταίου Ε9.
• Τι πρέπει να κάνουν οι πολίτες;
1. Όλοι οι ιδιοκτήτες ακινήτων θα πρέπει να έχουν υποβάλει δήλωση ιδιοκτησίας στο Κτηματολόγιο.
2. Όσοι ιδιοκτήτες ακινήτων το αμέλησαν και δεν δήλωσα το ακίνητο τους, επειδή το κτηματολόγιο έληξε θα πρέπει άμεσα να κινήσουν τη διαδικασία της διόρθωσης των αρχικών εγγραφών.
3. Την ίδια υποχρέωση έχουν και για την υποβολή δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9).
4. Θα πρέπει να διορθώσουν το Ε9 σε περίπτωση που έχει μεταβληθεί η περιουσιακή τους κατάσταση, όπως επίσης και όσοι προέβησαν σε νομιμοποιήσεις αυθαιρέτων και ημιυπαίθριων χώρων.
5. Όσα ακίνητα δεν έχουν εντοπιστεί στο κτηματολόγιο γιατί δασώθηκαν ή εγκαταλείφτηκαν και δεν ενδιαφέρονται οι ιδιοκτήτες, θα πρέπει να διαγραφούν από το Ε9.
6. Οι ιδιοκτήτες ακινήτων με αυθαίρετα θα πρέπει άμεσα να τα τακτοποιήσουν και να διορθώσουν το Ε9 με τα πραγματικά τετραγωνικά μέτρα.
7. Όσοι ιδιοκτήτες είναι κάτοχοι μεγάλων αυθαιρέτων που ανήκουν στην κατηγορία 5, η οποία καταργήθηκε το 2020, θα πρέπει να δηλώσουν και να τακτοποιήσουν αμέσως το αυθαίρετο τους μόλις ψηφιστεί η νομοθετική ρύθμιση που θα επιτρέψει τη δήλωση τους κτίσματος και θα εξασφαλίζει τη διατήρησή του για 30 έτη.
8. Όσα κτίσματα βρίσκονται εντός δασικών εκτάσεων και δεν δηλώθηκαν από τους ιδιοκτήτες τους στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του κτηματολογίου που έκλεισε στις 31 Μαρτίου 2023, θα πρέπει να τα δηλώσουν αμέσως μόλις ανοίξει το σύστημα. Γιατί το ΥΠΕΝ έχει πρόθεση να φέρει ρύθμιση που θα δίνει παράταση στη δήλωση των δασικών αυθαιρέτων, για να μπορέσουν να ενταχθούν και όσοι ιδιοκτήτες δεν πρόλαβαν να συγκεντρώσουν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.
• Πως τακτοποιούνται τυχόν αυθαιρεσίες που υπάρχουν;
Για τα παλιά αυθαίρετα και κτίσματα με τις μικρότερες σχετικά παραβάσεις δίνεται η δυνατότητα στους ιδιοκτήτες τους να τα τακτοποιήσουν μέχρι τις 31 Μαρτίου 2026. Τα εξ ολοκλήρου αυθαίρετα, καθώς και αυτά που έχουν μεγάλες πολεοδομικές παραβάσεις αυτή τη στιγμή δεν τακτοποιούνται, εκτός κάποιων εξαιρέσεων (αυθαίρετα τραπεζών, από κληρονομιά, σε πληγείσες περιοχές κλπ). Με πρόσφατη ανακοίνωση το Υπουργείο Περιβάλλοντος ανακοίνωσε ότι θα επιτρέψει ξανά την τακτοποίηση και αυτών των μεγάλων αυθαιρέτων (κατηγορίας 5). Υπογραμμίζεται ότι η τακτοποίηση αυθαιρέτων δεν αφορά σε κατασκευές ή αλλαγές χρήσης μεταγενέστερες της 28ης Ιουλίου 2011.
• Τι δηλώνουμε στο Ε9;
Όλα τα ακίνητα ή εμπράγματα δικαιώματα (επικαρπία, δικαίωμα υψούν κλπ) επί ακινήτων στην Ελλάδα, καθώς και εμπράγματα ή ενοχικά δικαιώματα αποκλειστικής χρήσης θέσης στάθμευσης, βοηθητικού χώρου και κολυμβητικής δεξαμενής, που βρίσκονται σε κοινόκτητο τμήμα του ακινήτου και αποτελούν παρακολούθημα εμπραγμάτων δικαιωμάτων.
• Ποια λάθη στο Ε9 πρέπει να προσέξουμε;
– Συνήθως υπάρχουν λάθη στην έκταση των αγροτεμαχίων, αφού δηλώθηκαν από τους ιδιοκτήτες βάσει συμβολαίων στο περίπου και χωρίς την ακριβή τοπογραφική αποτύπωσή τους.
– Δεν δηλώθηκαν ακίνητα από χρησικτησία, για τα οποία οι ιδιοκτήτες δεν έχουν τίτλους ιδιοκτησίας
– Λάθος εμβαδό κατοικίας, διότι δεν συμπεριέλαβαν τους αυθαίρετους ημιυπαίθριους χώρους που έκλεισαν και γενικά αυθαίρετες προσθήκες ή αλλαγές χρήσεων των ακινήτων.
– Μετατροπή υπογείων σε χώρους κατοικίας
– Πατάρια και σοφίτες, που συμπεριλαμβάνονται στη δόμηση
• Τι δηλώνουμε στο Κτηματολόγιο;
Δηλώνουμε οικόπεδα, χωράφια, σπίτια, αποθήκες, διαμερίσματα και γενικά κάθε κτίσμα που βρίσκεται εντός του γεωτεμαχίου.
• Ποια βήματα πρέπει να ακολουθήσω για να καταγραφεί σωστά το ακίνητό μου σε Ε9 και Κτηματολόγιο;
– Βρείτε την Οικοδομική Άδεια του κτιρίου και αναγράψτε τα ακριβή τετραγωνικά που γράφει το έντυπο της Άδειας.
– Τακτοποιείστε τα τυχόν αυθαίρετά που έχετε και δηλώστε το σύνολο των τετραγωνικών του κτιρίου σας.
– Αν έχετε τοπογραφικό, διασταυρώστε τα στοιχεία του ακινήτου (θέση, εμβαδό κλπ) με τα στοιχεία που έχουν δηλωθεί.
– Αν έχετε συμβόλαιο που αναγράφει στο περίπου μια έκταση, και γνωρίζετε ότι δεν είναι η πραγματική έκταση, κάντε πρώτα τοπογραφικό και στη συνέχεια βάλτε στο περιουσιολόγιο την ακριβή έκταση. Αρκεί βέβαια να ενημερώσετε και το κτηματολόγιο.
– Αφαιρέστε από το Ε9 βοσκότοπους, χωράφια, ρουμάνια, χέρσα χωράφια, που δεν καλλιεργούνται και είναι δασικές εκτάσεις.
• Τι κάνουμε με τα ακίνητα που κληρονομούμε;
Με το νόμο 4934/2022 περί κτηματολογίου θεσπίστηκε η απευθείας σύνδεση του Ελληνικού Κτηματολογίου με τα ληξιαρχεία, με σκοπό να ενημερώνεται αυτόματα το κτηματολόγιο για τα στοιχεία της ληξιαρχικής πράξης θανάτου κάθε δικαιούχου.
Οι πλησιέστεροι συγγενείς του θανόντος ιδιοκτήτη είναι υποχρεωμένοι εντός ενός μήνα να ενημερώσουν το κτηματολόγιο και σε περίπτωση που λειτουργεί το κτηματολογικό γραφείο, ανεξάρτητα από τη διαδικασία αποδοχής κληρονομιάς.
Επομένως οι πολίτες θα πρέπει να γνωρίζουν ότι και χωρίς να έχουν προβεί στην αποδοχή κληρονομιάς θα πρέπει, να δηλώσουν τα κληρονομούμενα ακίνητα στο κτηματολόγιο
Επίσης θα πρέπει να δηλώσουν τα ακίνητα στο Ε9.
• Τι προσέχουμε όταν διορθώνουμε το Ε9 με βάση το Κτηματολόγιο;
Σε περίπτωση μεταβολών, σε υφιστάμενη ακίνητη περιουσία, όπως η χρησικτησία, η δήλωση στοιχείων ακινήτων που υποβάλλεται σε ένα έτος θα πρέπει να μεταφερθεί και στα επόμενα έτη μέχρι και το τρέχον έτος, προκειμένου να ενημερωθεί η περιουσιακή εικόνα για όλα τα έτη, εφόσον υφίσταται σχετική υποχρέωση.
Παράδειγμα: Αν διαπιστωθεί αλλαγή στην περιουσιακή κατάσταση το έτος 2018, ο υπόχρεος, δεν θα διορθώσει μόνο τα στοιχεία των ακινήτων του για το έτος 2024, αλλά και για τα έτη 2023, 2022, 2021, 2020, 2019
Επί της νέας ακίνητης περιουσίας, όπως αυτή διαμορφώνεται με τη νέα δήλωση, θα υπολογιστεί και αναδρομικά από το έτος των μεταβολών, ο ΕΝΦΙΑ.
