Ποιες αλλαγές πρέπει να γίνουν στο αλλοπρόσαλλο και συντεχνιακό πλαίσιο ρύθμισης του επαγγέλματος του μηχανικού και των λεγόμενων «επαγγελματικών δικαιωμάτων». Ποιες είναι οι «αόρατες» ειδικότητες. Γράφει ο Κ. Κρεμαλής.
Εκτός των βασικών ειδικοτήτων και οι λοιπές ~2.000 ειδικότητες ή εξειδικεύσεις διπλωματούχων μηχανικών που εγγράφονται στο ΤΕΕ, επιθυμούν να γνωρίζουν το θεσμικό πλαίσιο της «Ρύθμισης της άσκησης του επαγγέλματος του Μηχανικού» στη χώρα μας.
Δυστυχώς θα απογοητευθούν. Ελλείπει ένα σαφές πλαίσιο σύμφωνα με τα ισχύοντα στην πράξη και στον προηγμένο κόσμο, καθώς και με τις οδηγίες της ΕΕ. Δυστυχώς τόσο η Διοίκηση του ΤΕΕ διαχρονικά, όσο και όλες σχεδόν οι λοιπές παρατάξεις, αποδέχονται ένα απαράδεκτο, αλλοπρόσαλλο και συντεχνιακό πλαίσιο με τα ακόλουθα βασικά χαρακτηριστικά:
• Το δόγμα: «Όλα τα επαγγελματικά δικαιώματα στο πτυχίο», που οδήγησε στο ΠΔ 99/2018, εναντίον του οποίου έχουν κατατεθεί 14 αιτήσεις ακύρωσης στο ΣτΕ και η εκδίκασή τους προβλέπεται στις αρχές του νέου έτους, ενώπιον της Ολομέλειας του δικαστηρίου.
• Κανένα ουσιαστικό αντίκρισμα της «Άδειας Άσκησης του επαγγέλματος» που χορηγείται από το ΤΕΕ, με βάση ως μη όφειλε ακαδημαϊκούς τίτλους.
• Πλήρης ελευθερία στις Κρατικές Αρχές να χορηγούν «επαγγελματικά δικαιώματα» κατά το δοκούν σε αντιστοίχιση με τους ακαδημαϊκούς τίτλους βασικών ειδικοτήτων. Είναι χαρακτηριστική η κατηγοριοποίηση εργοληπτών και μελετητών Δημοσίων Έργων χωρίς κατάλληλο πάντοτε προσδιορισμό του λειτουργικού αντικειμένου των έργων.
• Ασάφεια για το είδος των δραστηριοτήτων, οι οποίες πρέπει να ρυθμίζονται για λόγους δημοσίου συμφέροντος.
• Τεμαχισμός μελετών, έργων και προϋπολογισμών και αντιστοίχιση τους με ειδικότητες, που προσδιορίζονται από άλλους και όχι από τον έχοντα την κεντρική ευθύνη για συνολική εκπόνηση μελέτης ή εκτέλεσης έργου.
• Εμπλοκές στην εγγραφή διπλωματούχων μηχανικών στο ΤΕΕ.
• Απουσία διάκρισης ασκούντων ελεύθερο επάγγελμα από υπαλλήλους ή στελέχη Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών.
• Απουσία προτάσεων για τη ρύθμιση του επαγγέλματος σε πτυχιούχους επαγγελματικής εκπαίδευσης, ισοδύναμης σύμφωνα με κυρίαρχα Ευρωπαϊκά δεδομένα με BACHELOR 3ετούς εκπαίδευσης.
• Παντελής απουσία της χώρας από τα σχετικά δρώμενα στην ΕΕ το τελευταίο διάστημα.
• Συμφωνία Υπουργείων και Διοίκησης του ΤΕΕ στο συντεχνιακό ΠΔ 99/2018. Σημειώνεται ο νόμος του Καραγκιόζη που διέπει τις διατάξεις του ΠΔ: «Τα δικά μου δικά μου και τα δικά σου πάλι δικά μου», ώστε να διατηρείται η υφιστάμενη συντεχνιακή νομοθεσία.
Και ερχόμαστε στο προκείμενο ενόψει των εκλογών στο ΤΕΕ την 3η Νοεμβρίου:
• Αν εξαιρέσουμε τις «προνομιούχες» ειδικότητες, που αποτελούν την πλειονότητα στο ΤΕΕ και θεωρούν ότι ευνοούνται από το υφιστάμενο πλαίσιο, δε πρέπει να ενημερωθούν οι λοιπές ειδικότητες ή εξειδικεύσεις (~2000) για τις προγραμματικές θέσεις όλων των παρατάξεων στο θέμα;
• Αποτελεί ή όχι υποχρέωση των παρατάξεων να τοποθετηθούν με ενάργεια στο θέμα;
Σ’ ότι μας αφορά και δεδομένων, αφενός μεν της μακράς ενασχόλησης μας στο θέμα, αφετέρου λόγω της ευθύνης που μας αναλογεί, σημειώνουμε περιληπτικά τις θέσεις μας για ένα νέο πλαίσιο άσκησης του επαγγέλματος του μηχανικού και προσκαλούμε σε διάλογο για την εξειδίκευση τους. Δεν είναι δυνατόν όσοι επιδιώκουν να εκπροσωπήσουν τους παραγωγούς μηχανικούς, να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της 4ης βιομηχανικής επανάστασης και να δημιουργήσουν συνθήκες απασχόλησης, να λαϊκίζουν και να ψηφοθηρούν, προβάλλοντας συντεχνιακές, κομματικές ή πελατειακές θέσεις.
• Πλήρης συμμόρφωση με τις Οδηγίες της ΕΕ για νομοθετικές ρυθμίσεις του επαγγέλματος σε συγκεκριμένες δραστηριότητες, που σχετίζονται με το δημόσιο συμφέρον (Κυρίως ΠΔ 38/2010 όπως ισχύει και η οδηγία 958/2018), χωρίς να αποκλίνουν από την αρχή της αναλογικότητας.
• Διάκριση ασκούντων ελεύθερο επάγγελμα, στελεχών επιχειρήσεων με εξουσιοδότηση σε τεχνικά θέματα, υπάλληλων επιχειρήσεων και βιομηχανιών, καθώς και υπαλλήλων και στελεχών του Δημόσιου τομέα. Για τα στελέχη και τους υπάλληλους της μεταποίησης και του κατασκευαστικού τομέα εφαρμογή του ΠΔ 38/2010 (Άρθρα 17, 18, 19),που αφορά αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων με βάση την πείρα ,επικουρούμενη από τίτλους εκπαίδευσης.
• Βάση ρύθμισης: Ακαδημαϊκά προσόντα + Εμπειρία = Επαγγελματικά Προσόντα.
• Είδη νομοθετικής ρύθμισης του επαγγέλματος:
– Κατοχύρωση τίτλου με περιγραφή επαγγελματικού περιγράμματος.
– Κατοχύρωση συγκεκριμένων επαγγελματικών δραστηριοτήτων χωρίς κατοχύρωση τίτλου.
– Κατοχύρωση τίτλου και συγχρόνως δραστηριοτήτων.
Επιλογές ανά περίπτωση: Σύμφωνα με τα ακόλουθα, αλλά και τις Ευρωπαϊκές πρακτικές.
• Περιγραφή επαγγελματικού περιγράμματος: Λακωνική και εναργής σε αντιστοιχία με Περιγραφές Διεθνούς Γραφείου Εργασίας ILO-ISCO (2008).
• Διάκριση συνθέτων και μη μελετών και έργων με κριτήρια κυρίως ασφάλειας των κατασκευών, προστασίας του περιβάλλοντος και των εργαζομένων.
• Επίπεδα ρύθμισης:
– Για μη σύνθετες δραστηριότητες (Άδεια Άσκησης Επαγγέλματος α’ επιπέδου)
– Για σύνθετες δραστηριότητες (Πιστοποίηση και χορήγηση άπαξ επαγγελματικού τίτλου με βάση εμπειρία τουλάχιστον 5 ετών σε δραστηριότητες, που προσδιορίζονται με βάση των κανονισμό ΕΚ 213/2008 και σχετίζονται με τους Κωδικούς που υποβάλλονται στην Εφορία ή στο ΓΕΜΗ)
• Νομοθετικά κατοχυρωμένες δραστηριότητες:
– Κεντρική Τεχνική Ευθύνη για οργάνωση, επιμερισμό καθηκόντων, διοίκηση και συντονισμό εργασίας διεπιστημονικής ομάδας ειδικοτήτων διπλ. μηχανικών και άλλων για τη μελέτη ή εκτέλεση έργων. Εκτέλεση Διαιτησιών και Πραγματογνωμοσυνών.
– Τεχνική μερική ευθύνη για υπογραφή τελικών εκθέσεων και σχεδίων προς εφαρμογή, υποβαλλόμενων προς αδειοδότηση στις αρχές. Διάκριση Τεχνικής Ευθύνης διπλ. μηχανικών επιπέδου 7 από μηχανικούς επιπέδου 6.
– Τρόπος επέκτασης, αναθεώρησης κατοχυρωμένων δραστηριοτήτων ανά επίπεδο ρύθμισης. Υποβολή προς έγκριση Τυποποιημένου Βιογραφικού Σημειώματος σύμφωνα με Επαγγελματική Κάρτα ΕΕ.
– Επιθεωρήσεις, Έλεγχοι, Εγγραφή σε Μητρώα
Φορέας χορήγησης Αδειών, Πιστοποιήσεων και Εγκρίσεων: Το ΤΕΕ στη βάση Κανονισμού που εκδίδεται από Υπουργείο, το οποίο ελέγχει την ορθή εφαρμογή του.
• Εισαγωγή του αντικειμένου των Μελετών Διεργασιών στη νομοθεσία (Βλ. https://ekxm.files.wordpress.com/2018/12/meletes)
• Αυστηρή εφαρμογή του Κώδικα Επαγγελματικής Δεοντολογίας.
• Μεταβατικές διατάξεις: Δεν θίγονται οι επαγγελματικές δραστηριότητες όσων πραγματικά τις ασκούν.
• Καταργήσεις ή αναθεωρήσεις διατάξεων: Πλήρης διαγραφή όσων διατάξεων αντίκεινται στις νέες ρυθμίσεις.
Οι προτάσεις μας προφανώς δεν διεκδικούν το αλάθητο. Οποιοσδήποτε όμως αντικειμενικός παρατηρητής πρέπει να παραδεχτεί ότι σκοπεύουν στη «Νομοθετική Ρύθμιση του Επαγγέλματος του Μηχανικού» για λόγους δημοσίου συμφέροντος, αναβαθμίζουν το ρόλο και το κύρος του ΤΕΕ, αποτελούν την άμυνα έναντι όσων δεν ενδιαφέρονται για κατοχή επαγγελματικών προσόντων, υποστηρίζουν ή καλύπτουν την εγγραφή σε Μητρώα Αξιολογητών, Ελεγκτών και Επιθεωρητών καθώς και την απαιτούμενη ασφάλεια επαγγελματικής ευθύνης, είναι συμβατές με τα συμβαίνοντα στην πράξη και τον προηγμένο κόσμο και είναι σύμφωνες με τις Ευρωπαϊκές Οδηγίες.
Πιστεύουμε ότι ενδιαφέρουν 2.000 ειδικότητες και εξειδικεύσεις διπλωματούχων μηχανικών και εδώ είμαστε για διάλογο και διευκρινήσεις.
* Ο Κώστας Κρεμαλής είναι διπλ. ΧΜ ΕΜΠ, διαχειριστής Τεχνικής Εταιρείας, Αντιπρόεδρος του ΠΣΧΜ, Μέλος της Αντιπροσωπείας του ΤΕΕ και Εκπρόσωπος της ανεξάρτητης και αδέσμευτης ΕΝΩΤΙΚΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΧΗΜΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ – ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ.
