Του Τάσου Δασόπουλου
Ο διάλογος για την αδήριτη ανάγκη ανάκτησης της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα θα ανοίξει επίσημα με την παρουσίαση – μάλλον μέσα στο μήνα – της σχετικής έκθεσης που έχει συντάξει και αναμένεται να παρουσιάσει ο πρώην Πρωθυπουργός της Ιταλίας, κ. Μάριο Ντράγκι.
Μέσα στις σελίδες της, εκτός από τις διαπιστώσεις μεταξύ άλλων για την υστέρηση στην ψηφιοποίηση της Ευρωπαϊκής Οικονομίας, τα κατακερματισμένα ασύμβατα δίκτυα μεταφοράς ενέργειας και τις ελλείψεις σε υποδομές αποθήκευσης, θα υπάρχουν προτάσεις για να ξεπεραστεί αυτό το σοβαρό πρόβλημα. Στο μεταξύ, εκθέσεις που έχουν δει το φως της δημοσιότητας θεωρούν απαραίτητο πια η Ευρώπη να προχωρήσει σε επιπλέον επενδύσεις ύψους 800 δισ. ευρώ, ώστε η ΕΕ να πετύχει τους ενεργειακούς στόχους του 2030 προωθώντας την “πράσινη μετάβαση”.
Σε αυτό το περιβάλλον η νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που θα πάρει σε λίγο καιρό τη σκυτάλη από τη σημερινή, θα προωθήσει την ιδέα της δημιουργίας ενός Ταμείου Ανάκαμψης ΙΙ, με στόχο την επιτάχυνση της ολοκλήρωσης της πράσινης μετάβασης. Η επιλογή αυτή γίνεται αφού η Ευρώπη είναι σχετικά πιο μπροστά σε σχέση με τους ανταγωνιστές της στην προώθηση της πράσινης οικονομίας.
Επιπλέον, μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη διακοπή της τροφοδοσίας της ΕΕ με το φθηνό ρωσικό φυσικό αέριο, είναι απαραίτητο η ΕΕ να ανακτήσει την ενεργειακή της επάρκεια η οποία σήμερα εξασφαλίζεται με πολύ ακριβές εισαγωγές, δημιουργώντας μεγάλα προβλήματα, ειδικά στις μεγάλες οικονομίες – με πρώτη την Γερμανία.
Στο μεταξύ, υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες μιλούν από τώρα για το Ταμείο Ανάκαμψης ΙΙ, ως φυσική συνέχεια του σημερινού προγράμματος που βρίσκεται σε εξέλιξη – έστω και αν η συζήτηση εξελίσσεται ακόμη στο παρασκήνιο – με στόχο να υπάρξει μια κατά αρχή συμφωνία μέσα στο 2025 και να προχωρήσουν ομαλά οι νομικές διαδικασίες.
Η γεφύρωση με το ΤΑΑΙΙ
Ωστόσο, με δεδομένη την εκ των προτέρων αντίδραση των βορείων χωρών στη χρηματοδότηση ενός νέου Ταμείου Ανάκαμψης, η λύση που φαίνεται να προκρίνεται είναι να δημιουργηθεί μια “γέφυρα” του Ταμείου Ανάκαμψης Ι, που βρίσκεται σε φάση υλοποίησης, με το Ταμείο Ανάκαμψης ΙΙ, που βρίσκεται προς το παρόν σε φάση σχεδιασμού, με υλικό τους αδιάθετους πόρους.
Το περιθώριο το δίνει η εκτίμηση ότι το τρέχον χρηματοδοτικό πρόγραμμα δεν θα διαθέσει το σύνολο των πόρων μέσα στους υπόλοιπους 25 μήνες που απομένουν μέχρι και τα μέσα του 2026.
Σήμερα, από τα συνολικά 648 δισ. ευρώ του προγράμματος (357 δισ. επιχορηγήσεις και 291 δισ. σε δάνεια) έχουν διατεθεί στα κράτη – μέλη μόνο 240,3 δισ. ευρώ (156,17 δισ. σε επιχορηγήσεις και 84,5 δισ. ευρώ σε δάνεια). Πηγές πολύ κοντά στην Κομισιόν εξέφραζαν τη βεβαιότητα ότι τουλάχιστον 100 δισ. στο κομμάτι των δανείων θα παραμείνουν αδιάθετα μέχρι και το τέλος του προγράμματος ενώ δεν αποκλείεται να υπάρξει υστέρηση και στις επιχορηγήσεις. Τούτο αφού εκτός από την Ελλάδα, την Ισπανία και την Πορτογαλία, όλες οι άλλες χώρες βρίσκονται πολύ πίσω σε εκταμιεύσεις. Τα ποσά που θα μείνουν θα μπορέσουν να αποτελέσουν τη βάση για το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο η οποία θα συμπληρωθεί και από νέο κοινό δανεισμό με τη μορφή των ευρωομολόγων.
