Από σήμερα, 15 Ιουνίου, τίθεται σε εφαρμογή το πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», με στόχο να κινητοποιήσει σχεδόν μισό δισεκατομμύριο ευρώ για την αναβάθμιση παλαιών ακινήτων και να επαναφέρει χιλιάδες κλειστά σπίτια στην αγορά. Παρότι περιλαμβάνει υποχρεωτικές παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας, το νέο σχήμα απέχει από τη λογική των προγραμμάτων «Εξοικονομώ», καθώς η ενεργειακή διάσταση συνυπάρχει με έναν σαφή στεγαστικό στόχο: περισσότερες και καλύτερες κατοικίες για ιδιοκατοίκηση ή μακροχρόνια μίσθωση.
Το πρόγραμμα αφορά δυνητικά έως και 400.000 κατοικίες που σήμερα παραμένουν εκτός αγοράς. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, περίπου 200.000 σπίτια εμφανίζουν εξαιρετικά χαμηλή κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος, ενώ άλλα 200.000 δεν διαθέτουν καν ενεργή σύνδεση ηλεκτροδότησης. Υπολογίζεται, δε, πως θα ενταχθούν περίπου 25.000 κατοικιών στην πρώτη φάση υλοποίησης του προγράμματος.
Επιλέξιμες θεωρούνται μόνο κατοικίες έως 120 τετραγωνικά μέτρα, κατασκευασμένες έως το 1990, οι οποίες πριν από τις παρεμβάσεις κατατάσσονται ενεργειακά στην κατηγορία Γ ή χαμηλότερα. Στην πρώτη φάση προτεραιότητα θα δοθεί σε κατοικίες που παραμένουν κλειστές για τουλάχιστον δύο χρόνια, ενώ αρχικά το πρόγραμμα θα αφορά αποκλειστικά κλειστά ακίνητα, προκειμένου να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών προς ενοικίαση. Σε δεύτερο χρόνο θα ανοίξει και για κατοικίες που ήδη χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία.
Η διαδικασία ξεκινά με τον έλεγχο επιλεξιμότητας, ο οποίος πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω του gov.gr που ξεκινάει από σήμερα. Πρόκειται ουσιαστικά για έναν αυτοματοποιημένο αρχικό έλεγχο, μέσω του οποίου ο ενδιαφερόμενος θα διαπιστώνει εάν πληροί τις βασικές προϋποθέσεις συμμετοχής. Οι πλήρεις αιτήσεις αναμένεται να ξεκινήσουν τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, ενώ μέχρι τότε οι ενδιαφερόμενοι μπορούν, εφόσον το επιθυμούν, να προχωρήσουν στην έκδοση Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου και Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης. Ωστόσο, η προσκόμιση των συγκεκριμένων εγγράφων δεν είναι απαραίτητη κατά την αρχική υποβολή, καθώς προβλέπεται η δυνατότητα κάλυψης των σχετικών απαιτήσεων και μέσω υπεύθυνης δήλωσης.
Τι προβλέπει η «ήπια ενεργειακή αναβάθμιση»
Σύμφωνα με την υπουργική απόφαση που δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ το πρόγραμμα προβλέπει «ανακαίνιση ιδιωτικών ακινήτων με ήπια ενεργειακή αναβάθμιση». Δεν πρόκειται για μια δράση που επιδιώκει βαθιές ενεργειακές ανακαινίσεις και δραστική μείωση της κατανάλωσης, ωστόσο η ενεργειακή αναβάθμιση είναι υποχρεωτικό σκέλος του προγράμματος για τους δικαιούχους. Μάλιστα, οι ενεργειακές παρεμβάσεις πρέπει να οδηγούν σε αναβάθμιση της κατοικίας κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία σε σχέση με την αρχική της κατάταξη.
Παράλληλα, τίθενται συγκεκριμένα ποσοτικά όρια: οι ενεργειακές δαπάνες πρέπει να αντιστοιχούν τουλάχιστον στο 20% και το πολύ στο 40% του συνολικού επιλέξιμου προϋπολογισμού του έργου. Αυτό σημαίνει ότι το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού –από 60% έως 80%– μπορεί να κατευθυνθεί σε εργασίες ανακαίνισης, επισκευής και λειτουργικής αναβάθμισης των κατοικιών.
Επιπλέον, απαιτείται η έκδοση αρχικού και τελικού Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης, ώστε να αποδεικνύεται η βελτίωση της ενεργειακής επίδοσης του ακινήτου.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι το πρόγραμμα καλύπτει εξ ολοκλήρου τις λεγόμενες «λοιπές δαπάνες»: τις αμοιβές μηχανικών και τεχνικών συμβούλων, την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, τις απαιτούμενες άδειες, τις ενεργειακές επιθεωρήσεις, τα ΠΕΑ και τον έλεγχο από Ελεγκτή Δόμησης. Οι δαπάνες αυτές επιδοτούνται σε ποσοστό 100% και μπορούν να φτάσουν συνολικά έως τα 2.500 ευρώ.
Τι καλύπτει και πόσο επιδοτεί
Η βασική επιδότηση μπορεί να φτάσει έως και το 95% του συνολικού κόστους, ανάλογα με την περιοχή, τα κοινωνικά χαρακτηριστικά και τα εισοδηματικά κριτήρια του νοικοκυριού. Το ανώτατο ποσό ενίσχυσης ανέρχεται στα 36.000 ευρώ ανά κατοικία, με πρόσθετη προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί. Έτσι, μια οικογένεια με δύο παιδιά μπορεί να λάβει συνολικά έως και 46.000 ευρώ.
Η ενίσχυση υπολογίζεται με ανώτατο όριο τα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Για παράδειγμα, κατοικία 50 τ.μ. μπορεί να επιδοτηθεί με έως 15.000 ευρώ.
Το πρόγραμμα καλύπτει κυρίως εργασίες ανακαίνισης, όπως κουζίνες, μπάνια, πλακάκια, βαψίματα, πατώματα, ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εργασίες, καθώς και αποκατάσταση φθορών, με στόχο το ακίνητο να καταστεί ξανά λειτουργικό και κατοικήσιμο. Σε ό,τι αφορά τις ενεργειακές παρεμβάσεις προβλέπει εργασίες όπως αντικατάσταση κουφωμάτων, θερμοπρόσοψη, εγκατάσταση ηλιακού θερμοσίφωνα και άλλες εργασίες εξοικονόμησης ενέργειας.
Εισοδηματικά κριτήρια και δεσμεύσεις
Τα εισοδηματικά κριτήρια ακολουθούν το μοντέλο του «Σπίτι μου 2». Ενδεικτικά, δικαίωμα συμμετοχής έχουν άγαμοι με εισόδημα έως 25.000 ευρώ, ζευγάρια με εισόδημα έως 35.000 ευρώ προσαυξημένο κατά 5.000 ευρώ για κάθε παιδί, καθώς και μονογονεϊκές οικογένειες με αντίστοιχες προσαυξήσεις. Σύμφωνα με το υπουργείο, ακόμη και μια τετραμελής οικογένεια με συνολικό εισόδημα 45.000 ευρώ μπορεί να είναι επιλέξιμη.
Μεγαλύτερα ποσοστά επιδότησης προβλέπονται για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, άτομα με αναπηρία, καθώς και για κατοικίες που βρίσκονται σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές.
Οι κατοικίες που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα συνοδεύονται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις. Τα κλειστά ακίνητα που θα ανακαινιστούν θα πρέπει να διατεθούν για μακροχρόνια μίσθωση ή να χρησιμοποιηθούν για ιδιοκατοίκηση για πέντε χρόνια, ενώ το ενοίκιο θα παραμένει σταθερό για τουλάχιστον τα τρία πρώτα χρόνια. Παράλληλα, απαγορεύεται η αξιοποίησή τους μέσω βραχυχρόνιας μίσθωσης τύπου Airbnb.
Τέλος, μετά την έγκριση της αίτησης, το ποσό της επιδότησης θα δεσμεύεται σε ειδικό λογαριασμό, ώστε να είναι άμεσα διαθέσιμο και να επιταχύνεται η υλοποίηση των εργασιών.
